کپسول آتشنشانی متناسب با نوع آتشسوزی که ممکن است در محل اتفاق بیفتد، انتخاب میشود. این کپسول باید همیشه آماده استفاده باشد تا در صورت وقوع حریق، بتوان با اطمینان از آن استفاده کرد. یکی از مواردی که حتما باید آن را بررسی کنیم شارژ کپسول است. اما اگر نگهداری درستی از کپسول نشده باشد و کپسول شارژ نشده باشد، میتواند مشکلساز باشد. در ادامهی این مطلب درباره شارژ مجدد کپسول آتش نشانی صحبت خواهیم کرد.
اهمیت شارژ کپسول آتش نشانی: چرا کپسولهای آتشنشانی باید شارژ مجدد شوند؟
وجود یک کپسول آتشنشانی کمشارژ، تاریخمصرفگذشته یا کمفشار، عملاً تفاوتی با نبود آن ندارد.
دلیل این موضوع کاملاً روشن است؛ کپسولی که در لحظه وقوع حریق نتواند عملکرد صحیح و مؤثر داشته باشد، هیچ نقشی در مهار آتش ایفا نخواهد کرد.
بنابراین همانقدر که نصب و وجود کپسول آتشنشانی در محیط اهمیت دارد، شارژ بودن، سلامت فنی و آمادهبهکار بودن آن نیز از اهمیت حیاتی برخوردار است.
کپسولهای آتشنشانی چه زمانی نیاز به شارژ مجدد دارند؟
در سه حالت زیر باید حتما اقدام به شارژ مجدد کپسول آتشنشانی خود کنیم:
1. شارژ کپسول آتش نشانی بلافاصله پس از هر بار استفاده
پس از هر بار استفاده از کپسول آتش نشانی باید فورا نسبت به شارژ آنها اقدام کرد. حتی اگر عامل اطفای حریق داخل کپسول به طور کامل تخلیه نشده باشد، کپسول خاموش کننده همچنان به سرویس و شارژ شدن نیاز دارد تا اطمینان حاصل شود که برای استفادهی بعدی آماده است. تخلیهی ناقص کپسول آتش نشانی معمولا منجر به نشتی و در نهایت از دست رفتن کل فشار مورد نیاز برای عملکرد کپسول در شرایط اطفای حریق میشود.
بنابراین پس از هر بار استفاده از کپسول آتشنشانی چه تخلیهی کامل باشد و چه ناقص، کپسول باید مجددا شارژ شود.
2. شارژ مجدد کپسول آتش نشانی در طول عمر کپسول
کپسولهای آتش نشانی باید به طور منظم در طول چرخهی عمر خود شارژ شوند. دستورالعملهای شرکت سازنده و همینطور استانداردهای NFPA 10 برای کپسولهای آتش نشانی می تواند به ما اطلاعات مفیدی درباره زمان شارژ مجدد کپسول بدهد. این الزامات معمولا، بررسی داخلی و شارژ مجدد دورهای کپسول حتی در صورت عدم استفاده از آن را ملزم میسازد.
بنابراین باید بدانیم که کپسولهای آتش نشانی حتی اگر استفاده نشوند، باید به طور دورهای بررسی و شارژ شوند.
3. علائم آسیب ظاهری، خوردگی یا انسداد از دیگر دلایل شارژ مجدد کپسول آتش نشانی
یکی از نکات مهم در مورد کپسولهای آتش نشانی، سالم بودن بدنه و نازل آنها است. بنابراین در صورت وجود هر گونه آسیب ظاهری یا خوردگی روی بدنه، نشتی یا انسداد نازل، لازم است نسبت به بررسی و شارژ مجدد آنها اقدام شود. زیرا هر کدام از این مشکلات میتوانند باعث افت فشار کپسول و کاهش عملکرد آن در شرایط حریق شود.
در صورت آسیب رسیدن به کپسولها باید آنها را از نظر فشار بررسی کرده و در صورت لزوم نسبت به شارژ مجدد آنها اقدام کنید.
فرآیند شارژ مجدد کپسول آتش نشانی
اگر تصمیم دارید کپسول آتش نشانی خود را شارژ کنید، لازم است دستورالعملهای مندرج در دفترچه راهنمای کپسول مورد نظر خود را با دقت مطالعه کنید.
در ادامه، نگاهی کلی به فرایند شارژ مجدد کپسول آتشنشانی، خواهیم داشت. توجه داشته باشید که مطالب پیشرو، آموزش یا دستورالعمل اجرایی شارژ کپسول نیست، بلکه صرفاً نمایی کلی از مراحل این فرایند را ارائه میدهد.
شارژ کپسول آتشنشانی بهطور کلی شامل دو فرایند اصلی است: تمیزکاری و پر کردن. در ادامه، هر یک از این مراحل بهصورت جداگانه و بهتفصیل شرح داده میشود.
مرحله اول : تمیز کردن و بررسی کپسول خاموش کننده
1. خاموشسازی و تخلیه کامل ماده اطفای حریق
بهطور معمول، تخلیه ماده اطفای حریق با وارونه نگهداشتن کپسول و فشردن آهستهی اهرم تخلیه انجام میشود تا زمانی که فشار به صفر برسد یا دیگر مادهای از کپسول خارج نشود.
البته روش تخلیه میتواند بسته به نوع کپسول متفاوت باشد. برای مثال، در کپسولهای حاوی مواد شیمیایی خشک، تخلیه محتویات باید بهصورت کنترلشده و در یک کیسه یا محفظهی مخصوص انجام شود تا پودر در محیط پخش نشود و فشار داخلی کپسول بهطور ایمن کاهش یابد.
بنابراین، پیش از انجام هرگونه عملیات تعمیر یا نگهداری، لازم است با قرار دادن شیر و نازل در وضعیت کاملاً باز، از تخلیه کامل کپسول اطمینان حاصل شود.
2. تمیز کردن بدنه بیرونی کپسول
سطح بیرونی کپسول آتشنشانی باید با یک پاککنندهی ملایم و بدون حلال تمیز شود. برای این منظور میتوان از یک پارچهی تمیز به همراه آب و صابون یا مایع ظرفشویی استفاده کرد و سپس بدنه را با پارچه یا حولهی خشک، کاملاً خشک نمود.
استفاده از شویندههای مبتنی بر حلال ممکن است به قطعات حساس مانند صفحهی پلاستیکی فشارسنج، آسیب وارد کند و توصیه نمیشود.
3. بررسی، تعمیر یا تعویض در صورت وجود آسیب
در این مرحله، تکنسین وضعیت ظاهری سیلندر را از نظر وجود آسیبهایی مانند زنگزدگی، خوردگی، فرورفتگی یا ساییدگی بررسی میکند. همچنین باید اطمینان حاصل شود که پلاک مشخصات یا برچسب دستورالعمل کپسول تمیز، سالم و خوانا باشد.
علاوه بر بدنه، قطعاتی مانند فشارسنج، پین ایمنی، حلقهی پین و شیر تخلیه نیز از نظر عملکرد صحیح و سلامت فیزیکی بررسی میشوند. تمامی اجزای کپسول باید بهدرستی کار کنند؛ برای مثال، جدا کردن پین ایمنی و باز و بسته کردن اهرم تخلیه باید بدون مشکل انجام شود.
4.جدا کردن شلنگ تخلیه از شیر
شلنگ تخلیه معمولاً بهوسیلهی یک کوپلینگ رزوهای به شیر عامل متصل است. در صورت نیاز، میتوان با استفاده از آچار مناسب آن را باز و جدا کرد. شیر عامل، مجموعهای است که در قسمت بالایی کپسول قرار دارد و وظیفه کنترل خروج مادهی اطفای حریق از سیلندر را بر عهده دارد.
در این مرحله، شلنگ، کوپلینگ و واشرها باید از نظر ترکخوردگی، ساییدگی یا سایر آسیبها بررسی شوند و در صورت مشاهدهی هرگونه نقص، تعویض گردند. همچنین لازم است داخل شلنگ و نازل با استفاده از هوای فشرده از نظر وجود انسداد کنترل شود.
5. جدا کردن مجموعهی سوپاپ
در نهایت، مجموعهی سوپاپ باید بهطور کامل از سیلندر جدا شود تا امکان انجام مراحل بعدی شارژ فراهم گردد. این مجموعه شامل شیر عامل، اهرم تخلیه، گیج فشار و محل اتصال شلنگ است که از بالای سیلندر باز میشود.
در هنگام باز کردن، باید دقت شود سطوح داخلی سوپاپ دچار خراش یا آسیب نشوند، زیرا این موضوع میتواند باعث نشتی در آینده شود. همچنین توصیه میشود هنگام جدا کردن سوپاپ، مستقیماً بالای کپسول قرار نگیرید، چرا که در صورت تخلیهنشدن کامل، امکان آزاد شدن ناگهانی فشار وجود دارد.
پس از باز شدن، قطعات داخلی از نظر خوردگی یا آسیب بررسی شده و اجزای سوپاپ با احتیاط از یکدیگر جدا میشوند.
مرحله دوم شارژ کپسول آتش نشانی: پر کردن کپسول
عامل خاموشکننده (آب، دیاکسیدکربن، مواد شیمیایی خشک و غیره) به اندازهی مناسب کپسول و طبق دستورالعمل شارژ مجدد کپسول آتش نشانی، پر میشود. برچسب یا پلاک روی کپسول را بررسی کنید تا متوجه شوید از چه پرکنندهای باید استفاده شود. سپس تکنسین تست نشتی را برای بررسی علائم نشتی انجام میدهد و نازل یا شلنگ تخلیه را دوباره نصب میکند. دستگاه با گاز فشاردهندهی مناسب مجددا تحت فشار قرار میگیرد.
در نهایت کپسول آتشنشانی دوباره وزن میشود تا تایید شود وزن کلی آن در محدودهی تحمل مجاز سازنده قرار دارد. یک مهر و موم جدید بر روی پین ایمنی کپسول نصب میشود و برچسب شارژ مجدد روی کپسول آتشنشانی چسبانده میشود که وزن کل کپسول و هویت تکنسین را نشان میدهد.
آیا کپسولهای آتشنشانی تاریخ انقضا دارند؟
به طور کلی تاریخ انقضای دقیقی برای کپسولهای آتش نشانی وجود ندارد و معمولا میتوان پس از هر بار استفاده نسبت به شارژ کپسول آتش نشانی اقدام کرد. با این حال برخی از نشانههایی که میتوانید به دنبال آنها باشید شامل این موارد میشود:
- زنگزدگی و خوردگی روی کپسول آتش نشانی. هر گونه آسیب فیزیکی به دستگاه باعث غیرقابل مصرف شدن آن میشود.
- تست هیدرواستاتیک ناموفق
- کاهش فشار
نگهداری از کپسول آتش نشانی شارژ شده
پس از شارژ کپسول آتش نشانی لازم است نگهداریهای لازم را نیز انجام دهید. هر ماه کپسول را بررسی کنید که سوزن فشارسنج در قسمت سبز رنگ آن باشد.. اگر سوزن در جایی بالاتر از ناحیهی سبز رنگ بود، باید با یک تکنسین صحبت کنید. برخی از کپسولهای آتشنشانی قدیمی ممکن است فشارسنج نداشته باشند. در این صورت بررسی فشار کپسول باید توسط یک متخصص انجام شود.
هرماه یکبار کپسول آتشنشانی باید از نظر آسیب بررسی شود. بررسی آسیبهای معمولی حتی پس از شارژِ کپسول آتش نشانی باعث میشود از عملکرد درست آن اطمینان حاصل کنید. آسیبهای جزئی باید توسط افراد متخصص بررسی شوند و آسیبهای زیاد یعنی باید آن را دور بیاندازید.
نحوه بررسی گیج کپسول آتش نشانی
صاحبان مشاغل باید حداقل یکبار در ماه یک بازرسی سریع از کپسولهای آتش نشانی خود انجام دهند و یکی از مهمترین فاکتورها در طول این بررسی، فشار گیج است. گیج یا فشارسنج کپسول آتش نشانی به شما میگوید که کپسول کمشارژ، شارژ بیش از حد یا در محدودهی عملیاتی است.
وقتی عقربهی فشارسنج در وسط محدودهی سبزرنگ فشارسنج باشد یعنی کپسول آتشنشانی در وضعیت عملیاتی مناسب قرار دارد. اگر گیج فشار در وضعیت شارژ مجدد یا در محدودهی شارژ بیش از حد قرار دارد، لازم است آن را برای سرویس به تکنسینهای آتشنشانی نشان دهید.
محل شارژ کپسول آتش نشانی
بهترین راه برای اینکه بفهمید چه کسی میتواند کپسولهای آتشنشانی شما را شارژ مجدد کند، تماس با آتشنشانی محلی است. البته برخی مراکز مجاز شارژ کپسول آتش نشانی نیز به صورت خصوصی اقدام به این کار میکنند که میتوانید با آنها تماس گرفته و قیمت شارژ کپسول آتش نشانی را بپرسید. شما همچنین میتوانید با شرکت کپسول آتشنشانی خود تماس گرفته و از آنها در خصوص خدمات شارژِ مجدد یا نمایندگیهای مجاز برای انجام این کار، پرسوجو کنید.
با شارژ کپسول آتش نشانی ایمنی را تضمین کنید
یکی از سادهترین راهها برای کمک به محافظت از خانهها، ادارات یا کسبوکار در برابر آتشسوزیهای اولیه، انجام اقدامات سادهای مانند نصب سیستم اعلام حریق، دتکتور اعلام حریق، شستی و استفاده از پنل مرکزی مناسب است. در کنار این سیستمها چه اعلام حریق متعارف و چه سیستم اعلام حریق آدرسپذیر، انواع کپسول آتش نشانی نیز میتوانند بسیار کاربردی باشند.
بنابراین اگر در محل زندگی یا کار خود کپسولهای آتشنشانی دارید، لازم است به شارژِ این کپسول های آتش نشانی نیز توجه داشته باشید. درحالی که یک بازرسی ممکن است مشکلات کپسولهای آتشنشانی را نشان دهد اما بررسی کپسولها توسط افراد متخصص و تعمیر و نگهداری آنها در کنار شارژ کپسول آتش نشانی پس از هر بار استفاده یا به طور دورهای، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
سوالات متداول شارژ کپسول آتش نشانی
آیا کپسول آتشنشانی بعد از هر بار استفاده باید شارژ شود؟
بله. حتی اگر کپسول بهطور کامل تخلیه نشده باشد، پس از هر بار استفاده باید حتماً شارژ مجدد شود، زیرا تخلیه ناقص باعث افت فشار و کاهش عملکرد کپسول در استفاده بعدی میشود.
اگر از کپسول آتشنشانی استفاده نشود، باز هم نیاز به شارژ دارد؟
بله. کپسولهای آتشنشانی حتی در صورت عدم استفاده نیز باید بهصورت دورهای بررسی و در صورت نیاز شارژ شوند، زیرا فشار داخلی و کیفیت ماده اطفا در طول زمان کاهش مییابد.
از کجا بفهمیم کپسول آتشنشانی نیاز به شارژ دارد؟
علائمی مانند قرار گرفتن عقربه فشارسنج خارج از محدوده سبز، نشتی، خوردگی بدنه، انسداد نازل، یا آسیب ظاهری نشان میدهد که کپسول نیاز به بررسی و احتمالاً شارژ مجدد دارد.
آیا کپسول آتشنشانی تاریخ انقضا دارد؟
کپسول آتشنشانی تاریخ انقضای مشخصی ندارد، اما در صورت زنگزدگی، خوردگی، کاهش فشار یا رد شدن در تست هیدرواستاتیک، باید از سرویس خارج شده یا شارژ و تعمیر شود.
هر چند وقت یکبار باید فشار گیج کپسول آتشنشانی بررسی شود؟
حداقل ماهی یکبار. عقربه فشارسنج باید در محدوده سبز قرار داشته باشد. اگر خارج از این محدوده باشد، کپسول باید توسط تکنسین بررسی شود.
آیا شارژ کپسول آتشنشانی را میتوان بهصورت شخصی انجام داد؟
خیر. شارژ کپسول آتشنشانی باید توسط مراکز مجاز و تکنسینهای آموزشدیده انجام شود، زیرا این فرایند شامل تخلیه ایمن، تست نشتی، تنظیم فشار و وزنکشی دقیق است.
بعد از شارژ کپسول آتشنشانی چه مواردی باید بررسی شود؟
پس از شارژ، باید وزن کپسول، فشار گیج، سلامت شلنگ و نازل، وجود پلمپ جدید و برچسب شارژ بررسی شود تا از آمادهبهکار بودن کپسول اطمینان حاصل شود.
اگر بدنه کپسول دچار زنگزدگی یا فرورفتگی باشد، آیا شارژ آن کافی است؟
خیر. آسیبهای جدی بدنه میتواند باعث کاهش ایمنی شود. در این شرایط، کپسول باید توسط متخصص بررسی شده و در صورت لزوم از رده خارج شود.
بهترین محل برای شارژ کپسول آتشنشانی کجاست؟
بهترین گزینه، مراکز مجاز شارژ کپسول آتشنشانی یا آتشنشانیهای محلی هستند. همچنین میتوان از شرکت سازنده یا نمایندگیهای رسمی آنها استعلام گرفت.
چرا نگهداری کپسول شارژشده اهمیت دارد؟
زیرا حتی کپسول شارژشده نیز در صورت نگهداری نامناسب، ممکن است دچار افت فشار، نشتی یا خرابی قطعات شود و در زمان حریق عملکرد مؤثری نداشته باشد.
