در طراحی و اجرای سیستمهای ایمنی ساختمان، انتخاب کابل اعلام حریق مورد تایید آتش نشانی اهمیت بسیار بالایی دارد. بهویژه در پروژههای حساس مانند برجها، مراکز تجاری، بیمارستانها و ایستگاههای مترو، استفاده از کابل استاندارد نه تنها یک الزام قانونی است، بلکه تضمینی برای ایمنی جان و اموال افراد در زمان وقوع حریق محسوب میشود.
برای اطلاع از قیمت کابل ها به صفحه خرید و قیمت کابل نسوز سیلیکونی اعلام حریق مراجعه کنید .
در این مقاله، به بررسی استانداردها، ویژگیها، انواع و نکات اجرایی کابل اعلام حریق مورد تایید آتشنشانی پرداختهایم تا مهندسان و طراحان سیستمهای ایمنی بتوانند انتخابی مطمئن و کاربردی داشته باشند.
لیست کابل نسوز مقاوم در برابر حریق مورد تایید سازمان آتش نشانی
کابل ضد حریق بایستی حتماً مقاوم در برابر انتشار آتش سوزی بوده و همچنین کم دود و فاقد گاز کشنده “هالوژن” باشند.
سیلیکون ها ترکیباتی هستند مصنوعی با تنوع زیاد در اشکال و کارایی های متفاوت و مقاوم در برابر دمای ۶۰c- تا ۲۵۰c+ ، سیلیکون عنصر سیلیسیم با نماد Si در جدول تناوبی و یک عنصر شیمیایی از خانواده شبه فلزات میباشد.این ماده در شرایط محیطی مثل نور شدید و مستقیم خورشید ، رطوبت بالا ، سرمای تا ۶۰c- و گرما تا ۲۵۰c+ برپایه تحقیقات علمی به جرات میتوان گفت که طی ده ها سال خاصیت شیمیایی و فیزیکی خود را از دست نخواهد داد.
فرم اصالت کالای کابل نسوز و ضد حریق اعلام حریق آتش نشانی
با طراحی فرم اصالت کالای کابل ضد حریق از تقلب و سواستفاده جلوگیری شده است. جعل و تقلب از قدیمی ترین مشکلات جوامع بشری می باشند. در یک فرآیند جعل یا تقلب یک طرف همواره به دنبال کسب منافع و یا آسیب رساندن به دیگران می باشد.
در یک سیستم متقلب ، افراد سوء استفاده گر با استفاده از جعل هویت یک شی یا مفهوم به دنبال فریب دیگران و ایجاد انحراف در انتخاب توسط افراد می باشند. از آنجایی که تقلب و فریبکاری همواره یک طرف بازنده و فریب خورده را در جامعه بشری به همراه دارد، برخورد با سیستم های متقلب از وظایف همگانی و به خصوص حاکمان جامعه می باشد.
متقلبان و فریبکاران از روش های گوناگونی برای جعل هویت مفاهیم و اشیاء استفاده می نمایند. یکی از مواردی که تقلب در آن منافع سرشاری را برای متقلبان به دنبال دارد، ارائه محصولات و کالاهای تقلبی و جعلی می باشد.
خوشبختانه سازمان آتش نشانی برای جلوگیری از سو استفاده این چنینی فرمی را طراحی و در اختیار شرکت های تولید کننده و وارد کننده قرار داده تا مشتریان از صحت و اصل بودن تجهیزات آتش نشانی اطمینان کامل را داشته باشند.
کابل اعلام حریق چیست؟
کابل اعلام حریق، سیم یا کابل ویژهای است که برای انتقال سیگنالهای سیستم اعلام حریق (دتکتورها، کنترل پنل، شستیها و آژیرها) طراحی شدهاست. ویژگیهای کلیدی این کابلها عبارتاند از:
- انتقال مطمئن سیگنال حتی در شرایط بحرانی
- عایق و روکشهایی که از انتشار آتش و دود جلوگیری میکنند
- ساختارهایی که تداخل الکترومغناطیسی را کاهش میدهند تا خطا در سیستم به حداقل برسد
طبق استانداردهای متعدد جهانی، کابل اعلام حریق باید قابلیت حفظ عملکرد سیستم اعلان تا زمان تخلیه ساختمان را داشته باشد و از انتشار دود سمی جلوگیری کند
استانداردهای بینالمللی و عملکرد کابل اعلام حریق
در بسیاری از استانداردهای معتبر (مثلاً BS 5839-1) کابل اعلام حریق باید کابل مقاوم در برابر آتش باشد؛ استانداردهایی که سطح مقاومت حرارتی و زمانی را تعیین میکنند:
- Standard fire-resistant cables: معمولاً تستشده برای حداقل ۳۰ دقیقه مقاومت در آتش (PH30)
- Enhanced fire-resistant cables: برای مدارهایی که نیازمند طولانیتر ماندن در آتش هستند (تا ۱۲۰ دقیقه)
این یعنی در بسیاری از کشورها دیگر استفاده از کابل معمولیِ غیرمقاوم در مسیر اعلام حریق قابل قبول نیست و استانداردها صراحتاً خواستار کابلهای مقاوم در برابر آتش هستند
کابل نسوز مورد تأیید آتشنشانی چیست؟
«کابل نسوز مورد تأیید آتشنشانی»، مفهومی فنیتر از «کابل اعلام حریق» است. اساساً هر کابل اعلام حریق لزوماً نسوز نیست، تا زمانی که:
- در تستهای بینالمللی مقاومت در برابر آتش پذیرفته شده باشد
- مدار را در برابر حرارت و شرایط آتش، برای مدت خاصی حفظ کند
- دود و محصولات سمی تولید نکند
و در نهایت توسط سازمانهای معتبر یا آتشنشانی محلی تأیید شده باشد
به عبارت دیگر:
هر کابل نسوز میتواند در سیستم اعلام حریق استفاده شود،
اما فقط کابلهایی که در استانداردهای رسمی تست و Certificate دارند، در آتشنشانی مورد تأیید هستندتست و کلاسبندی کابل نسوزبرای مقاومت در برابر آتش
برای اینکه یک کابل نسوز «مورد تأیید» باشد، معمولاً تستهای مشخصی باید انجام بشود:
- تستهای حرارتی و آتش مطابق با IEC 60331
- تستهای طولانیتر در درجات مختلف مانند PH30 / PH60 / PH120 در EN 50200
- تستهای دود و گاز (مثل IEC 60754)
- تستهای پخش شعله (IEC 60332)
این تستها به آتشنشانی و ناظران فنی اطمینان میدهند که کابل در ضروریترین لحظات سیستم اعلام حریق کار میکند
کابلهای نسوز معمولاً در کلاسهای مختلفی دستهبندی میشوند:
کابلهای با مقاومت پایه
مناسب برای:
- پروژههای کوچک
- مسیرهای غیرحیاتی
کابلهای مقاوم تقویتشده
مناسب برای:
- برجها
- بیمارستانها
- مراکز داده
- مسیرهای خروج اضطراری
این کابلها باید برای زمان طولانیتری مدار را حفظ کنند.
اهمیت کابل اعلام حریق مورد تایید آتش نشانی
برخلاف کابلهای معمولی، کابل نسوز اعلام حریق حتی در دماهای بسیار بالا عملکرد خود را حفظ میکنند و اجازه میدهند سیستمهای حیاتی مانند اعلام حریق، روشنایی اضطراری، تهویه دود و سیستمهای امنیتی همچنان فعال باقی بمانند.
سازمان آتشنشانی استفاده از کابلهای استاندارد و تایید شده را الزامی میداند تا در شرایط اضطراری هیچ اختلالی در انتقال جریان و سیگنالها رخ ندهد. استفاده از کابلهای غیر استاندارد میتواند باعث خرابی سیستم، برقگرفتگی یا حتی افزایش شدت حادثه شود.
معیارهای آتشنشانی برای تأیید کابل نسوز
سازمانهای آتشنشانی (در ایران و سایر کشورها) معمولاً به این موارد توجه میکنند:
مقاومت در برابر حرارت
کابل باید بتواند در دمای بالا (معمولاً 250 یا 800 درجه سانتیگراد) عملکرد خود را حفظ کند.
حفظ مدار در زمان آتش
در تستهای استاندارد، کابل باید برای مدت مشخصی (مثلاً 30، 60 یا 120 دقیقه) قطع نشود.
عدم تولید دود سمی
کابلهای مورد تأیید معمولاً:
- Low Smoke
- Halogen Free
هستند تا در زمان آتشسوزی، جان افراد بهخاطر گازهای سمی به خطر نیفتد.
استانداردهای مورد تایید آتش نشانی کابل اعلام حریق
برای تایید یک کابل، مجموعهای از استانداردهای بینالمللی و ملی باید رعایت شود. مهمترین این استانداردها عبارتند از:
| استاندارد | توضیح |
|---|---|
| IEC 60331 | تضمین عملکرد کابل هنگام آتشسوزی و حفظ انتقال جریان |
| IEC 60332 | مقاومت کابل در برابر انتشار شعله |
| BS 6387 | آزمایشهای ترکیبی مقاومت در برابر آتش، آب و ضربه |
| EN 50200 | عملکرد کابل در دمای بالا و شرایط واقعی عملیاتی |
| CE / LPCB / VDE | گواهینامههای بینالمللی کیفیت و ایمنی کابل |
رعایت این استانداردها باعث میشود کابلها در شرایط اضطراری نیز قابل اعتماد باقی بمانند و ایمنی سیستمهای برق و اعلام حریق حفظ شود.
ویژگیهای کابل اعلام حریق مورد تایید آتش نشانی
برای اینکه کابلها بتوانند تاییدیه آتشنشانی دریافت کنند، باید ویژگیهای زیر را داشته باشند:
- مقاومت حرارتی بالا تا ۹۵۰ درجه سانتیگراد
- عایق ضدحریق از جنس میکا، XLPE یا سیلیکون
- فاقد هالوژن و تولید دود و گازهای سمی کم (LSZH)
- مقاومت مکانیکی و ضدآب
- طول عمر بالا حتی در شرایط سخت
این ویژگیها تضمین میکنند که سیستم اعلام حریق و سایر تجهیزات ایمنی در حین آتشسوزی به خوبی عمل کنند.
<< کابل اعلام حریق تنها آغازگر فرآیند مقابله با آتش است. برای شناخت ادامه مسیر و نحوه عملکرد تجهیزات اطفا، پیشنهاد میشود درباره سیستم اطفا حریق نیز مطالعه کنید.>>
تفاوت کابل نسوز سیلیکونی با کابل معمولی
کابلهای نسوز سیلیکونی بهدلیل ساختار خاص خود:
ویژگیهای کابل سیلیکونی
- تحمل دمای بسیار بالا
- حفظ انعطافپذیری حتی بعد از آتش
- عدم ذوب شدن مانند PVC
- عملکرد پایدار در شرایط بحرانی
به همین دلیل، بیشترین سهم را در کابلهای مورد تأیید آتشنشانی دارند.
انواع کابلهای ضدحریق مورد تایید
کابلهای مورد تایید آتشنشانی بسته به کاربرد و محیط نصب به انواع مختلفی تقسیم میشوند:
| نوع کابل | کاربرد رایج | ویژگی مهم |
|---|---|---|
| کابل سیلیکونی نسوز | تابلو برق، سیستم اعلام حریق | مقاوم در برابر دمای بالا، انعطافپذیر |
| کابل با عایق میکا | سیستم روشنایی اضطراری | حفظ عملکرد در شرایط حریق شدید |
| کابل LSZH شیلددار | مراکز داده و بیمارستانها | کاهش دود و گازهای سمی |
| کابل افشان نسوز | آسانسورها، پمپهای آب | نصب آسان و مقاومت در برابر حرارت |
انتخاب نوع مناسب کابل بسته به محیط نصب، دمای کاری و حساسیت پروژه اهمیت ویژهای دارد.
دستهبندی کابلها و سیمهای دارای تأییدیه آتشنشانی
برای انتخاب درست، بهتر است محصولات دارای تأییدیه آتشنشانی در قالب دستهبندیهای مشخص بررسی شوند. این دستهبندیها به کارفرما و طراح کمک میکند تا دقیقاً بداند در هر بخش پروژه، چه نوع کابلی باید استفاده شود.
کابلهای اعلام حریق نسوز سیلیکونی
این دسته شامل کابلهایی است که با عایق سیلیکونی و مقاومت حرارتی بالا طراحی شدهاند و برای مسیرهای اصلی سیستم اعلام حریق، رایزرها و خطوط آژیر مناسب هستند.
کابلهای اعلام حریق شیلددار مورد تأیید آتشنشانی
این کابلها علاوه بر مقاومت حرارتی، دارای شیلد برای کاهش نویز الکترومغناطیسی هستند و در پروژههایی که دقت سیگنال اهمیت بالایی دارد، استفاده میشوند.
سیمهای نسوز اعلام حریق
در مسیرهای داخلی تابلوها و تجهیزات کنترلی، استفاده از سیم نسوز مورد تأیید آتشنشانی اهمیت دارد. این سیمها معمولاً تکرشته بوده و با عایق سیلیکونی یا مقاوم در برابر حرارت تولید میشوند.
کابلهای برق اضطراری مقاوم در برابر آتش
این دسته برای تأمین برق تجهیزات ایمنی مانند فنهای تخلیه دود، آسانسورهای آتشنشان و روشنایی اضطراری استفاده میشود و باید در برابر آتش عملکرد پایدار داشته باشد.
نکات اجرایی و توصیههای نصب
- کابلها باید مطابق مسیرهای اضطراری و تابلوهای سیستم اعلام حریق نصب شوند.
- فاصلهها و مسیرهای کابلکشی باید مطابق استانداردهای آتشنشانی طراحی شود.
- بازرسی دورهای و تست عملکرد کابلها در شرایط واقعی، از الزامات نگهداری سیستم محسوب میشود.
- استفاده از برندهای معتبر که استانداردهای IEC، BS و ملی را رعایت میکنند، ریسک خرابی و نقص سیستم را کاهش میدهد.
سخن نهایی
کابلهای اعلام حریق مورد تایید آتشنشانی ستون اصلی هر سیستم ایمنی حرفهای هستند. استفاده از کابلهای استاندارد و با کیفیت، تضمینی برای عملکرد صحیح تجهیزات حیاتی در شرایط بحرانی است و هم ایمنی افراد و ساختمان را افزایش میدهد و هم هزینههای نگهداری و تعمیرات را کاهش میدهد.
انتخاب صحیح کابل، رعایت استانداردها و نصب اصولی آن، گامی ضروری در طراحی هر سیستم اعلام حریق حرفهای است.
برای مشاهده لیست کامل کابل اعلام حریق مورد تایید آتش نشانی و مشخصات فنی هر نوع، میتوانید فایل کامل را از لینک زیر دانلود کنید.
انواع کابلهای ضد حریق مورد استفاده در سیستمهای ایمنی ساختمان
کابلهای ضد حریق برای حفظ عملکرد مدارهای حیاتی در شرایط آتشسوزی طراحی شدهاند، اما از نظر ساختار، جنس عایق و سطح مقاومت حرارتی تفاوتهای مهمی با یکدیگر دارند. شناخت این تفاوتها باعث میشود در هر بخش از پروژه، کابل متناسب با الزامات ایمنی و ضوابط آتشنشانی انتخاب شود و ریسک رد شدن تأییدیه به حداقل برسد.
کابلهای نسوز سیلیکونی ضد حریق تاییدیه آتش نشانی
کابلهای نسوز سیلیکونی یکی از رایجترین و قابلاعتمادترین انواع کابلهای ضد حریق هستند که بهدلیل استفاده از عایق سیلیکونی، توان تحمل دماهای بسیار بالا را دارند. این کابلها در مواجهه با شعله مستقیم ذوب نمیشوند و حتی در شرایط بحرانی نیز امکان انتقال سیگنال را حفظ میکنند. به همین دلیل، در مسیرهای اصلی سیستم اعلام حریق، رایزرها و بخشهایی که قطع مدار میتواند عملکرد کل سیستم را مختل کند، بیشترین کاربرد را دارند و در بسیاری از پروژهها بهعنوان گزینهای مورد تأیید آتشنشانی شناخته میشوند.
کابلهای اعلام حریق شیلددار ضد حریق تاییدیه آتش نشانی
در محیطهایی که نویز الکترومغناطیسی بالاست یا تجهیزات الکتریکی متعدد وجود دارد، کابلهای اعلام حریق شیلددار ضد حریق نقش مهمی ایفا میکنند. این کابلها علاوه بر مقاومت حرارتی مناسب، دارای لایه شیلد هستند که از اختلال در انتقال سیگنال جلوگیری میکند. استفاده از این نوع کابل در موتورخانهها، اتاقهای برق و فضاهای صنعتی باعث افزایش پایداری سیستم اعلام حریق شده و از نظر ناظران فنی و آتشنشانی، یک انتخاب قابل دفاع و مورد تأیید محسوب میشود.
کابلهای ضد حریق با روکش کمدود و بدون هالوژن تاییدیه آتش نشانی
کابلهای ضد حریق با روکش کمدود و بدون هالوژن، علاوه بر مقاومت در برابر آتش، با هدف کاهش خطرات ثانویه آتشسوزی طراحی شدهاند. این کابلها در زمان حریق دود غلیظ و گازهای سمی کمتری تولید میکنند و به همین دلیل برای ساختمانهای عمومی، مراکز تجاری و فضاهایی که تخلیه سریع افراد اهمیت دارد، گزینهای مناسب هستند. چنین ویژگیهایی باعث شده است این کابلها در بسیاری از پروژهها از منظر ایمنی و تأییدیه آتشنشانی مورد توجه قرار گیرند.
سیمهای نسوز ضد حریق برای سیستمهای ایمنی تاییدیه آتش نشانی
سیمهای نسوز ضد حریق معمولاً بهصورت تکرشته طراحی میشوند و کاربرد آنها بیشتر در داخل تابلوهای اعلام حریق، تجهیزات کنترلی و اتصالات داخلی است. اگرچه طول مسیر این سیمها محدودتر است، اما در زمان آتشسوزی عملکرد صحیح آنها برای ارسال فرمانها و سیگنالها اهمیت بالایی دارد. استفاده از سیمهای نسوز دارای مشخصات فنی معتبر، یکی از مواردی است که در بررسیهای آتشنشانی به آن توجه میشود.
کابلهای مقاوم در برابر آتش برای تغذیه تجهیزات ایمنی تاییدیه آتش نشانی
در پروژههای بزرگ و حساس، علاوه بر کابلهای سیگنال، کابلهایی برای تأمین برق تجهیزات ایمنی مانند فنهای تخلیه دود، روشنایی اضطراری و آسانسورهای آتشنشان استفاده میشود. این کابلها باید در شرایط آتشسوزی برای مدت مشخصی بدون قطع شدن به کار خود ادامه دهند. به همین دلیل، انتخاب کابلهای مقاوم در برابر آتش با مدارک معتبر، نقش مهمی در دریافت تأییدیه آتشنشانی و ایمنی کلی ساختمان دارد.
در نهایت، آنچه همه این انواع کابلهای ضد حریق را به گزینهای مطمئن در پروژههای ساختمانی تبدیل میکند، دارا بودن تأییدیه آتشنشانی و انطباق با استانداردهای معتبر است. کابلهایی که این الزامات را برآورده میکنند، نهتنها از نظر فنی قابل اتکا هستند، بلکه مسیر اخذ تأییدیه آتشنشانی را نیز هموارتر میکنند.
