سیستم اعلام حریق بهگونهای طراحی شده است که ما را در مواقع اضطراری آگاه کند تا بتوانیم برای محافظت از خود، کارکنان و عموم مردم بتوانند از آسیبهای آتشسوزی در امان بمانند. وسایل مربوط به آلارمهای آتشنشانی ( دتکتور اعلام حریق ، شستی ، آژیر و آژیر فلاشر و کنترل پنل اعلام حریق ) در دفاتر، کارخانهها و ساختمانهای عمومی دیده میشود، اما اغلب مردم به آنها توجهی ندارند مگر اینکه واقعاً مورد ضروری پیش بیاید
دتکتور اعلام حریق یکی از مهمترین تجهیزاتِ سیستم اعلام حریق ساختمان است. این تجهیز، با شناسایی سریع نشانههای آتشسوزی مانند دود، گاز، حرارت یا شعله، از گسترش آتش سوزی و خسارات ناشی از آن جلوگیری میکند.
دتکتور اعلام حریق پس از شناسایی علائم اولیه آتشسوزی (مانند دود، حرارت یا گازهای ناشی از حریق)، بلافاصله سیگنالی به کنترل پنل اعلام حریق ارسال میکند. این عملکرد موجب میشود آژِیرهای اعلام حریق فعال شده و ساکنین ساختمان در کوتاهترین زمان از وقوع خطر مطلع شوند. بدین ترتیب افراد فرصت کافی برای واکنش سریع، تخلیه ایمن محیط و انجام اقدامات حفاظتی برای حفظ جان و مال خود خواهند داشت.
بنابراین، خرید دتکتور اعلام حریق از مهمترین اقداماتی است که برای تأمین ایمنی ساکنین هر ساختمان باید در نظر گرفته شود. به همین دلیل در این مقاله ضمن معرفی انواع دتکتور اعلام حریق، نکات کلیدی و راهنماییهای لازم برای انتخاب و خرید بهترین مدل دتکتور متناسب با نیاز شما ارائه شده است.
دتکتور اعلام حریق چیست؟
یکی از مهمترین قطعات در سیستم های کشف و اعلام حریق، دتکتورها (دستگاه تشخیص اتش سوزی) هستند. هدف از طراحی دتکتور تشخیص آتش قبل از گسترش و همه گیر شدن آن است. سنسورهای اعلام حریق در این وسیله بسته به این که به کدامیک از المانهای آتش مانند دود ، حرارت ، مونوکسید کربن و … حساس باشند در گروههای مختلف طبقه بندی میشوند.
تشخیص زود هنگام آتش سوزی علاوه بر این که فرصت فرار را برای افراد درگیر آتش ایجاد میکند به حضور هر چه سریعتر آتش نشانان برای انجام عملیات اطفا حریق میتواند کمک زیادی بکند از این رو وجود آنها در هر ساختمانی ضرورت دارد. یکی از بهترین انواع دتکتورها آنهایی هستند که آلارم دارند و به ایستگاههای آتش نشانی سیگنال میفرستند. دتکتور باید براساس ارزیابی ریسک حریق انتخاب شود.
شاید برایتان جالب باشد که بدانید سیستم کار اولین دتکتورها به این صورت بود که شخصی در ساختمان به طور مداوم حضور داشت و وظیفه به حرکت درآوردن اهرمی را داشت که باعث میشد زنگ هشدار برای ایستگاههای آتش نشانی محلی به صدا دربیاید و آنان را از وقوع آتش مطلع کند که در نتیجه باعث تاخیر زیادی در عملیات اطفا حریق میشد.
اجزای دتکتور اعلام حریق چیست؟
دتکتورهای آتشنشانی برای شناسایی زودهنگام خطر آتشسوزی طراحی شدهاند و اجزای مختلفی دارند که هر کدام نقش خاصی در عملکرد صحیح دستگاه ایفا میکنند. در ادامه به اجزای اصلی یک دتکتور میپردازیم:
حسگر (سنسور):
مهمترین جزء دتکتور، حسگر آن است که وظیفه تشخیص دود، گرما، شعله یا گازهای سمی را دارد. نوع حسگر بسته به نوع دتکتور متفاوت است. به عنوان مثال، دتکتورهای دودی از حسگرهای نوری یا یونیزه استفاده میکنند و دتکتورهای گرمایی دارای حسگرهایی برای شناسایی تغییرات دما هستند.
آژیر خطر:
بعد از تشخیص آتشسوزی توسط حسگر، آژیر خطر فعال میشود. این آژیر با صدای بلند افراد را از خطر آتشسوزی مطلع میکند. صدای آژیر به اندازهای است که حتی در محیطهای بزرگ و پر سر و صدا نیز شنیده میشود.
منبع تغذیه:
دتکتورها از طریق باتری یا اتصال به برق عمل میکنند. بعضی از دتکتورها دو منبع تغذیه دارند تا در صورت قطع برق، از باتری به عنوان پشتیبان استفاده کنند. بررسی منظم و تعویض باتریها برای عملکرد درست دستگاه ضروری است.
کنترل پنل (مرکز کنترل):
این بخش مغز سیستم دتکتور محسوب میشود که اطلاعات دریافتی از حسگرها را پردازش میکند و در صورت تشخیص آتش، آژیر خطر و سایر اقدامات مانند فعالسازی آبپاشها یا ارسال پیام هشدار را اجرا میکند.
چراغهای وضعیت (LED):
اکثر دتکتورها دارای چراغهای وضعیت هستند که عملکرد دستگاه را نشان میدهند. چراغ سبز به معنای عملکرد صحیح، و چراغ قرمز نشاندهنده وجود مشکل یا خطر است. این چراغها به کاربران کمک میکنند تا از وضعیت دستگاه مطلع شوند.
خروجیهای اضافی (مانند آبپاش و ارسال پیام):
برخی از دتکتورها علاوه بر هشدار صوتی، امکاناتی مانند فعالسازی سیستم آبپاش، بستن دربها، یا ارسال پیام هشدار به گوشیهای همراه دارند. این قابلیتها به افزایش ایمنی و کنترل سریعتر آتش کمک میکنند.
انواع دتکتور اعلام حریق بر اساس نوع تشخیص (نوع حسگر)
دتکتور دود (Smoke Detector)
دتکتور دود متداولترین نوع دتکتور در سیستم اعلام حریق است که ذرات دود را در محیط تشخیص میدهد. این دتکتورها بیشتر در ساختمانهای مسکونی، تجاری، راهروها و اتاقهای عمومی استفاده میشوند. مدلهای فتوالکتریک (نوری) و یونیزاسیون از رایجترین تکنولوژیهای آن هستند.
📘 برای آشنایی کامل با عملکرد، محل نصب و تفاوت مدلهای مختلف، مقاله دتکتور دود چیست و چه کاربردی دارد را مطالعه کنید.
🛒 برای مشاهده مدلها و خرید دتکتور دود از برندهای معتبر یا بررسی قیمت دتکتور دود، به صفحه خرید دتکتور دود مراجعه کنید.
دتکتور حرارتی (Heat Detector)
دتکتور حرارتی برای تشخیص افزایش دمای غیرعادی محیط طراحی شده و در فضاهایی مانند موتورخانه، انبارها، آشپزخانه صنعتی یا مکانهای دارای گرد و غبار زیاد که استفاده از دتکتور دود ممکن نیست، کاربرد دارد. این دتکتورها در دو نوع افزایشی و ثابت عرضه میشوند.
📘 اگر میخواهید با عملکرد انواع دتکتور حرارت و نکات نصب آن آشنا شوید، مقاله دتکتور حرارتی چیست؟ را بخوانید.
🛒 برای بررسی برندها، مشخصات فنی و خرید دتکتور حرارت یا اطلاع از قیمت دتکتور حرارت، وارد صفحه خرید دتکتور حرارت شوید.
دتکتور گاز (Gas Detector)
دتکتور گاز یکی از تجهیزات ضروری برای تشخیص نشت گازهای خطرناک مانند گاز شهری (متان)، مونوکسید کربن و LPG است. این دتکتورها نقش مهمی در جلوگیری از انفجار و گازگرفتگی ایفا میکنند و در مکانهایی مانند موتورخانهها، پارکینگها، آشپزخانههای صنعتی و فضاهای بسته کاربرد فراوان دارند.
در بسیاری از سیستمهای اعلام حریق صنعتی و مسکونی، از دتکتورهای گاز منوکسید کربن (CO) نیز استفاده میشود. این دتکتورها قادرند وجود گاز سمی منوکسید کربن را در مراحل اولیه تشخیص دهند و با ارسال هشدار، ایمنی افراد را افزایش دهند. بنابراین، برای محافظت جامع در برابر حریق و انتشار گازهای خطرناک، معمولاً ترکیبی از دتکتور دود و دتکتور منوکسید کربن توصیه میشود.
📘 برای آشنایی کامل با انواع دتکتور گاز، کاربردها، نحوه عملکرد سنسورها و نکات کلیدی نصب، مقاله دتکتور گاز چیست و چگونه کار میکند را مطالعه کنید.
🛒 اگر قصد خرید دتکتور گاز را دارید یا میخواهید از قیمت دتکتور گاز مطلع شوید، به صفحه خرید دتکتور گاز مراجعه کنید و مدلهای مختلف را بررسی نمایید.
دتکتور شعله (Flame Detector)
دتکتور شعله از طریق تحلیل نور و امواج مادونقرمز یا ماوراءبنفش، حضور آتش را بهطور مستقیم تشخیص میدهد. این دتکتورها در صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، انبارهای سوخت، و کارگاههای حساس استفاده میشوند.
📘 برای بررسی عملکرد انواع دتکتور شعله و تفاوت بین UV، IR و ترکیبی، مقاله دتکتور شعله چیست و کجا استفاده میشود را مطالعه کنید.
🛒 برای دریافت اطلاعات فنی و خرید دتکتور شعله یا بررسی قیمت دتکتور شعله وارد صفحه خرید دتکتور شعله شوید.
دتکتور ترکیبی (Multi-sensor Detector)
دتکتورهای ترکیبی بسته به نیاز پروژه میتوانند ترکیبهای مختلفی از حسگرها داشته باشند، از جمله ترکیب دود و حرارت، دود و مونوکسید کربن، یا حتی ترکیبهای سهگانه. استفاده از این نوع دتکتورها باعث افزایش دقت تشخیص، کاهش آلارمهای کاذب و پوشش بهتر خطرات در محیطهای پیچیده میشود.
📘 برای شناخت کامل انواع ترکیبهای حسگر و کاربرد آنها، مقاله دتکتور ترکیبی چیست؟ را بخوانید.
🛒 برای مشاهده مدلها و خرید دتکتور ترکیبی یا بررسی قیمت دتکتور ترکیبی، به صفحه خرید دتکتور ترکیبی مراجعه نمایید.
بیم دتکتور (Beam Detector)
بیم دتکتور برای پوشش فضاهای بزرگ و باز مانند سالنهای صنعتی، سولهها و انبارها طراحی شده است. این دتکتورها با ارسال و دریافت پرتو نوری، وجود دود را در مسیر تشخیص میدهند و برای ارتفاعهای بلند گزینهای ایدهآل هستند.
📘 برای آشنایی با مزایا، روش نصب و شرایط بهینه استفاده از بیم دتکتور، مقاله بیم دتکتور چیست؟ را مطالعه کنید.
🛒 برای مقایسه برندها، بررسی مشخصات و خرید بیم دتکتور یا اطلاع از قیمت بیم دتکتور به صفحه خرید بیم دتکتور مراجعه نمایید.
انواع دتکتور HPLC
دتکتورهای HPLC (کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا) به عنوان یکی از اجزای اصلی این سیستمها عمل میکنند و نقش مهمی در شناسایی و کمیسازی ترکیبات شیمیایی دارند. در ادامه به معرفی انواع دتکتورهای HPLC و نحوه عملکرد آنها میپردازیم:
- دتکتور UV-Vis (ماوراء بنفش و مرئی):
- عملکرد: این دتکتور بر اساس جذب نور توسط نمونههای مختلف کار میکند. وقتی که نور UV یا مرئی از طریق نمونه عبور میکند، اگر نمونه دارای ویژگیهای جذب باشد، شدت نور کاهش مییابد.
- کاربرد: بیشتر برای تحلیل ترکیبات آلی و بسیاری از مواد شیمیایی که در ناحیه UV یا مرئی جذب میشوند، استفاده میشود.
- دتکتور فلورسانس (Fluorescence Detector):
- عملکرد: این نوع دتکتور از اصول فلورسانس برای شناسایی ترکیبات استفاده میکند. زمانی که ترکیب خاصی تحت تابش نور UV قرار میگیرد، نور مرئی از خود ساطع میکند و این نور توسط دتکتور شناسایی میشود.
- کاربرد: برای شناسایی ترکیباتی که فلورسانس بالایی دارند، مانند ویتامینها و برخی داروها، مناسب است.
- دتکتور RI (Refractive Index Detector):
- عملکرد: این دتکتور تغییرات در شاخص انکسار نور را در محلولها اندازهگیری میکند. با تغییر غلظت نمونه در حلال، شاخص انکسار تغییر میکند و دتکتور این تغییر را ثبت میکند.
- کاربرد: برای ترکیباتی که رنگی نیستند و به نور UV پاسخ نمیدهند، مانند قندها و پلیمرها، استفاده میشود.
- دتکتور ELSD (Evaporative Light Scattering Detector):
- عملکرد: این دتکتور پس از تبخیر حلال از نمونه، ذرات جامد باقیمانده را شناسایی میکند. نور تابششده به ذرات، نور پراکنده میکند و این نور توسط دتکتور اندازهگیری میشود.
- کاربرد: مناسب برای ترکیباتی که در UV جذب نمیشوند و قابلیت شناسایی در غلظتهای پایین را دارند.
- دتکتور MS (Mass Spectrometry Detector):
- عملکرد: این دتکتور با استفاده از تکنیکهای طیفسنجی جرمی، ترکیبات شیمیایی را شناسایی میکند. نمونهها پس از جداسازی در HPLC به دتکتور MS ارسال میشوند و بر اساس نسبت جرم به بار آنها شناسایی میشوند.
- کاربرد: برای شناسایی ترکیبات پیچیده و تعیین ساختار مولکولی آنها بسیار موثر است.
- دتکتور conductivity (هدایت الکتریکی):
- عملکرد: این دتکتور تغییرات در هدایت الکتریکی محلول را اندازهگیری میکند. زمانی که ترکیب یونیزه شده وارد میشود، هدایت الکتریکی تغییر میکند.
- کاربرد: معمولاً برای شناسایی یونها و ترکیبات یونی استفاده میشود.
دتکتور اعلام حریق ترکیبی یا چندگانه
دتکتورهای اعلام حریق چندگانه، یک سامانه دفاعی جامع را ارائه میدهند و بیشترین آرامش را فراهم میکنند. این قهرمانان چندین روش شناسایی را از جمله دود، گرما، و گاهی اوقات حتی CO، در یک واحد ترکیب میکنند. این آشکارسازها با ترکیب چند فناوری میتوانند طیف گستردهتری از آتشسوزیها را شناسایی کنند؛ از جمله آتشهای زبانهکش، آتشهای دودزا و آتشهای سوختن CO.
دتکتورهای چندگانه برای مکانهایی با خطر آتش سوزی بالا مانند کارگاهها، آشپزخانهها و مکانهایی که هم وسایل برقی و هم منابع سوخت وجود دارد، بسیار مناسب و کاربردی هستند.
در حالی که هر دتکتور یک ویژگی آتش را هدف میگیرد، دتکتورهای چندگانه چندین نشانه از آتشهای گوناگون را میتوانند شناسایی کنند؛ از این رو، یک شبکه ایمنی گسترده را ارائه میدهند.
دتکتور دود نوری
- این نوع دتکتورها از موارد زیر تشکیل شدهاند:
- یک سلول نوری یا تله نوری
- یک منبع تولید کننده نور
- لنز (عدسی)
- یک فتودیود (دیود حساس به نور)
- سنسورهای فتو الکتریک
در مورد دتکتور دود نوری باید بگوییم که اساس کار آنها بر پایه اصل پراکندگی نور است و به این وسیله میتوانند دود و آتش سوزی را تشخیص دهند.
زمانی که شرایط عادی است پرتوهای نور از جلوی دتکتور عبور میکنند و در سلولهای تعبیه شده گیر میافتند. اما به محض آتش سوزی و ظاهر شدن دود تعدادی نور بوسیله ذرات دود متفرق شده و دیود حسگر آنها را دریافت میکند که در نهایت باعث به کار افتادن دتکتور میشوند و با ارسال علائم به دستگاه مرکزی آتش سوزی را اعلام میکنند.
دتکتور دود یونیزه
دتکتور دودی یونیزاسیون دارای محفظهای است که با هوای بیرون در ارتباط است. فضای داخلی محفظه به وسیله یک منبع رادیواکتیو یونیزه میشود.
در اثر عبور اشعه راديو اکتيو از هوای داخل محفظه و يونيزه کردن آن مقداری جريان عبور میکند. هنگامی که دود به داخل محفظه وارد میشود جریان بین الکترودها تغییر پیدا میکند که همین مورد باعث میشود دتکتور دود یونیزه دود را تشخیص دهد.
روی اين دتکتورها علامت راديو اکتيو که به معنی وجود تشعشات راديو اکتيو میباشد، درج شده است. باید بدانید که استفاده از این نوع دتکتورها از لحاظ زيست محيطی خوب نیست چرا که دفع اين دتکتورها چیزی حدود 8 سال به طول میانجامد. البته توليد اين نوع دتکتورها کم شده است و در آستانه توقف است.
مقایسه انواع دتکتور اعلام حریق
| نوع دتکتور | مکانیزم عملکرد | محیط مناسب | مزایا | معایب |
|---|---|---|---|---|
| دتکتور دودی | شناسایی دود معلق در هوا | ساختمان مسکونی، اداری | حساسیت بالا به آتشسوزیهای آرام | احتمال هشدار اشتباه در بخار |
| دتکتور حرارتی | افزایش دما | آشپزخانه، پارکینگ | مناسب محیطهای پر گرد و غبار | تشخیص دیرتر نسبت به دود |
| دتکتور گازی | شناسایی گازهای خطرناک | موتورخانه، پارکینگ | تشخیص نشت گاز سمی | تشخیص ندادن دود یا شعله |
| دتکتور ترکیبی | دود + حرارت + گاز | هتل، دیتاسنتر | دقت بالا، کاهش هشدار کاذب | قیمت نسبتاً بالا |
| دتکتور شعلهای | شناسایی پرتو UV/IR شعله | پالایشگاه، انبار سوخت | تشخیص سریع شعله | هزینه بالا، حساسیت زیاد |
🔹 دتکتورهای اعلام حریق بر اساس نوع سیستم
یکی از معیارهای مهم در انتخاب دتکتور، روش ارتباط آن با مرکز کنترل (پنل اعلام حریق) است. از این نظر، دتکتورها به سه نوع اصلی تقسیم میشوند:
دتکتور اعلام حریق متعارف (Conventional)
در سیستم اعلام حریق متعارف، چند دتکتور بهصورت گروهی (زون) به یک خط مشترک متصل میشوند و در صورت تشخیص حریق، فقط مشخص میشود که در کدام زون (ناحیه) آتشسوزی رخ داده، نه اینکه کدام دتکتور دقیقاً هشدار داده است.
درسیستم اعلام حریق متعارف از سیمکشی سادهتری نسبت به مدلهای آدرسپذیر برخوردارند و هزینه نصب و نگهداری آنها نیز پایینتر است. به دلیل این ویژگیها، سیستم اعلام حریق متعارف برای ساختمانهای کوچک تا متوسط، مانند مدارس، مغازهها، خانههای مسکونی و انبارهای کوچک، انتخاب مناسبی به شمار میآید.
دتکتور اعلام حریق آدرسپذیر (Addressable)
در سیستم اعلام حریق آدرسپذیر، هر دتکتور دارای یک آدرس منحصربهفرد است و مستقیماً با پنل مرکزی در ارتباط است. به این ترتیب، هنگامی که دتکتور به پنل سیگنال ارسال میکند، پنل دقیقاً مشخص میکند که کدام دتکتور و در کدام نقطه فعال شده است.
سیستم اعلام حریق آدرسپذیر امکان شناسایی دقیق محل وقوع حریق، تشخیص خطا و نگهداری آسانتر را فراهم میکند، هرچند طراحی و برنامهریزی آن نسبت به سیستم متعارف پیچیدهتر است.
به دلیل این ویژگیها، سیستم اعلام حریق آدرسپذیر برای ساختمانهای بزرگ، مراکز تجاری و صنعتی، بیمارستانها، فرودگاهها، هتلهای چند طبقه و دیگر اماکن پرتردد گزینهای مناسب به شمار میآید.
دتکتور اعلام حریق بیسیم (وایرلس)
در سیستم اعلام حریق وایرلس، دتکتورها بدون نیاز به سیمکشی مستقیم با پنلمرکزی ارتباط برقرار میکنند و سیگنالهای هشدار را بهصورت بیسیم منتقل میکنند.
این سیستم امکان نصب سریع و انعطافپذیر، شناسایی سریع محل حریق و کاهش هزینههای نصب را فراهم میکند. علاوه بر این نگهداری و افزودن دتکتورهای جدید بسیار سادهتر است.
به دلیل این ویژگیها، سیستم اعلام حریق وایرلس برای ساختمانهای مسکونی، اداری، تجاری و مکانهایی که سیمکشی دشوار است یا تغییرات فضا زیاد است، گزینهای مناسب و کاربردی محسوب میشود.
دتکتور موضعی (Local Fire Detector)
دتکتور موضعی نوعی حسگر اعلام حریق است که بهصورت مستقل و بدون نیاز به پنل مرکزی عمل میکند. این دتکتورها معمولاً برای فضاهای کوچک مانند اتاق سرور، انبار محدود یا اتاق برق استفاده میشوند و بهمحض تشخیص دود یا حرارت، بهصورت خودکار آژیر داخلی خود را فعال میکنند.
مزیت اصلی آنها نصب آسان، هزینه پایین و عدم نیاز به سیمکشی گسترده است. با این حال، برای پروژههای بزرگ یا ساختمانهایی با چندین بخش مجزا، استفاده از سیستمهای متعارف یا آدرسپذیر توصیه میشود.
برای آشنایی بیشتر با انواع و کاربردهای دتکتورهای موضعی، به صفحه زیر مراجعه کنید 👇
➡️ دتکتور موضعی اعلام حریق
دتکتور حرارتی کابلی (Linear Heat Detector)
دتکتور حرارتی کابلی نوعی حسگر اعلام حریق است که در قالب کابل حساس به حرارت در مسیرهای طولانی نصب میشود و تغییرات دما در طول مسیر را بهصورت یکنواخت تشخیص میدهد. این دتکتور برای محیطهای پرخطر یا فضاهایی که نصب دتکتور نقطهای دشوار است – مانند تونلها، سینیهای کابل، انبارها یا اتاقهای برق – انتخابی ایدهآل به شمار میآید.
مزیت اصلی آن پوشش گسترده، مقاومت بالا در برابر گردوغبار و رطوبت، و هزینه نگهداری پایینتر نسبت به دتکتورهای نقطهای است.
برای آشنایی بیشتر با انواع و کاربردهای دتکتور حرارتی کابلی و استانداردهای نصب آن، به صفحه زیر مراجعه کنید 👇
➡️ دتکتور حرارتی کابلی اعلام حریق
محل نصب دتکتور اعلام حریق
انتخاب محل مناسب برای نصب دتکتور اعلام حریق اهمیت زیادی در عملکرد صحیح آن دارد. دتکتورها معمولاً در سقف یا قسمتهای بالایی دیوار نصب میشوند، زیرا دود و حرارت در هنگام آتشسوزی به سمت بالا حرکت میکند.
در ساختمانهای مسکونی و اداری، این حسگرها باید در مسیرهای خروج، راهروها، اتاقهای اصلی و محلهای پرخطر مانند آشپزخانه یا انباری قرار گیرند.
در محیطهای صنعتی نیز نصب دتکتور در نزدیکی تجهیزات حساس، اتاقهای برق و محلهای ذخیره مواد اشتعالزا ضروری است. رعایت استانداردهای آتشنشانی در جانمایی دتکتورها، باعث میشود سیستم اعلام حریق بیشترین کارایی را در تشخیص و هشدار سریع داشته باشد.
عملکرد دستگاه دتکتور به چه صورت است؟
دتکتورها حسگرهایی دارند که به دود و گرما حساس هستند و وقتی این حسگر ها وجود دود و گرما را تشخیص دهند، از آژیر خطری بلند به گوش می رسد. برخی از این سیستم ها از گازهایی برای خاموش کردن آتش استفاده می کنند؛ به این صورت که مایعی درون محفظه دتکتورها جمع شده و بعد از آزاد سازی، به شکل گاز در محیط پخش می شود؛ علاوه بر آن، در بعضی از آن ها گاز co2 موجود بوده و پس از تشخیص آتش، این گاز به بیرون پراکنده می شود.
گاز co2، اکسیژن موجود در فضای آتش سوزی را کاهش می دهد تا آتش کم کم کاهش یابد یا محل آتش سوزی را آن قدر خنک می کند تا آتش خاموش شود. باید این نکته را هم بگوییم که هشدار دادن این سیستم در دو مرحله اجرا می شود: در مرحله اول، آژیر به صدا در می آید و در مرحله دوم، سایر اجزای سیستم فعال می شود.
سیمکشی دتکتور
سیمکشی صحیح دتکتورهای اعلام حریق نقش حیاتی در عملکرد بهینه سیستم دارد. نصب و سیمکشی این دستگاهها باید به گونهای انجام شود که اطلاعات به درستی به کنترل پنل مرکزی منتقل و اقدامات لازم در صورت وقوع آتشسوزی اجرا شود. در ادامه مراحل و نکات مهم در سیمکشی دتکتورها را بررسی میکنیم:
- انتخاب نوع سیمکشی:
دتکتورهای اعلام حریق معمولاً به دو روش سیمکشی میشوند:- سیمکشی موازی (Parallel Wiring): در این نوع سیمکشی، دتکتورها به صورت موازی به کنترل پنل متصل میشوند. این روش باعث میشود اگر یکی از دتکتورها دچار مشکل شود، سایر دتکتورها به عملکرد خود ادامه دهند.
- سیمکشی حلقهای (Loop Wiring): در این روش، دتکتورها به صورت یک حلقه به کنترل پنل متصل میشوند. این نوع سیمکشی معمولاً در سیستمهای پیشرفتهتر استفاده میشود و اگر یک قسمت از حلقه قطع شود، اطلاعات از مسیر دیگر به کنترل پنل ارسال میشود.
- انتخاب کابل مناسب:
برای سیمکشی دتکتورها از کابلهای مقاوم در برابر حرارت استفاده میشود. این کابلها در صورت وقوع آتشسوزی میتوانند مدت زمان مشخصی در برابر حرارت مقاومت کنند و سیگنالها را به کنترل پنل منتقل نمایند. کابلهای ضد حریق و کابلهای شیلددار از رایجترین کابلها برای این منظور هستند. - مسیر سیمکشی:
دتکتورها باید به گونهای سیمکشی شوند که سیمها در معرض حرارت مستقیم یا عوامل فیزیکی که ممکن است به آنها آسیب برساند، قرار نگیرند. همچنین توصیه میشود سیمها از کانالها یا لولههای مخصوص عبور کنند تا از خرابیهای احتمالی جلوگیری شود. - اتصال به کنترل پنل:
سیمکشی باید به گونهای انجام شود که دتکتورهای مختلف به کنترل پنل متصل شوند. کنترل پنل تمامی سیگنالها را دریافت کرده و با توجه به نوع هشدار، اقدامات لازم مانند فعالسازی آژیر یا سیستمهای خودکار خاموشکننده را انجام میدهد. - تست و بررسی سیستم:
پس از نصب و سیمکشی دتکتور، باید سیستم به دقت تست شود تا از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل شود. تمامی دتکتورها باید به صورت دستی بررسی شوند تا در صورت وقوع آتشسوزی، سیگنالها به درستی به کنترل پنل منتقل شوند.
نکات مهم در سیمکشی دتکتورچیست ؟
- سیمکشی باید حتماً توسط افراد متخصص و مجرب انجام شود.
- استفاده از تجهیزات و کابلهای استاندارد و مقاوم در برابر حرارت اهمیت زیادی دارد.
- بررسی و نگهداری دورهای سیمها و اتصالات برای جلوگیری از خرابی و اطمینان از عملکرد صحیح سیستم ضروری است.
مزیت استفاده از دتکتور چیست ؟
این دستگاه ها، باعث کاهش خسارت مالی و جانی در آتش سوزی ها می شوند. اگر دتکتور در محلی نصب باشد، در این صورت افراد به وسیله هشدار آن، زودتر از آتش سوزی با خبر شده و محل را ترک می کنند. این وسیله، توسط دوربین مادون قرمز، می تواند بالا رفتن درجه حرارت اجسام را قبل از ایجاد علائم آتش سوزی تشخیص دهد.
از مزایای دیگر دستگاه دتکتور ، اتوماتیک بودن آن است؛ یعنی به تنهایی کار می کند و به نظارت های انسانی نیازی ندارد. علاوه بر آن، شرکت های بیمه برای اطلاع از آتش سوزی ساختمان، نصب این وسیله را لازم دانسته اند؛ در غیر این صورت، پرداخت بیمه آتش سوزی با مشکل مواجه می شود.
تست عملکرد صحیح دتکتور اعلام حریق چیست ؟
- جهت حصول اطمینان از عملکرد صحیح و قابل اعتماد دتکتورها باید مدار را در سه حالت باز، اتصال کوتاه و وقوع حریق امتحان کنیم.
- جهت انجام تست 1 و 2 مدار را باز و یا ایجاد اتصال کوتاه می کنیم که موجب روشن شدن چراغ Fault همان زون می شود.
- اما جهت تست شبیه سازی حریق توسط یک مقاومت ۴۷۰ اهمی، دو ترمینال زون را به هم متصل می کنیم که این امر موجب افزایش جریان کنترل می شود. در نتیجه پنل وارد وضعیت حریق می شود و چراغ قرمز هشدار همان زون روشن می شود.
قیمت انواع دتکتورهای اعلام حریق
عوامل مختلفی مانند نوع دتکتور (دودی، حرارتی، ترکیبی، گازی، شعلهای)، برند تولیدکننده، نوع تکنولوژی بهکاررفته (متعارف یا آدرس پذیر)و قابلیتهای جانبی همگی بر قیمت نهایی دتکتورهای اعلام حریق تأثیرگذار هستند.
برای اطلاع از قیمت دتکتورهای مورد نیاز خود میتوانید به صفحه قیمت دتکتور اعلام حریق مراجعه کنید و یا با کارشناسان ما در تماس باشید.
