آیا کپسول های آتش نشانی تاریخ انقضا دارند؟

یک کپسول آتش نشانی قابل حمل که کم‌شارژ، آسیب‌دیده یا فاقد سرویس دوره‌ای باشد، ممکن است در زمان وقوع حریق عملکرد مناسبی نداشته باشد و جان افراد و اموال را به خطر بیندازد. به همین دلیل، این تجهیزات باید به‌صورت منظم بررسی، سرویس و در صورت پایان عمر مفید یا وجود آسیب جدی، تعویض شوند. اما تاریخ انقضای کپسول آتش نشانی چه زمانی است؟

تاریخ مصرف کپسول آتش نشانی چه زمانی است؟

شاید این سوال برای بسیاری از افراد پیش بیاید که آیا کپسول‌های آتش نشانی مانند محصولات مصرفی دارای تاریخ انقضا هستند؟ پاسخ این است که بیشتر کپسول‌های آتش نشانی تاریخ انقضای ثابت و مشخصی برخلاف سایر تجهیزات اعلام حریق، اما برای حفظ عملکرد مناسب، باید به‌صورت دوره‌ای بررسی و سرویس شوند.

در واقع می‌توان گفت یک جدول زمانی از پیش تعیین شده برای دنبال کردن وجود ندارد و یا نمی‌توان گفت یک کسب و کار چند سال می‌تواند پیش از پایان تاریخ مصرف کپسول آتش نشانی از آن استفاده کند. در حالی که کپسول‌های آتش نشانی قابل حمل به معنای معمول منقضی نمی‌شوند اما برخی از مدل‌ها با پیشرفت تکنولوژی و تغییر قوانین منسوخ خواهند شد.

آشنایی با انواع کپسول آتش نشانی، می‌تواند در تصمیم گیری برای خرید بهتر کمک کننده باشد.

(در مورد انواع دتکتور اعلام حریق مطالعه کنید و برای خرید اقدام کنید.)

پیشنهاد مطالعه: سیستم اطفا حریق اتوماتیک

قوانین کلی برای بررسی تاریخ مصرف کپسول آتش نشانی

قوانین کلی برای راهنمایی کسب و کارها در مورد مدت زمان استفاده از خاموش کننده‌های قابل حمل وجود دارد. با این حال، طول عمر انواع کپسول آتش نشانی از سازنده‌ای به سازنده‌ی دیگر متفاوت است و به چند عامل بستگی دارد که در ادامه به آنها اشاره می‌کنیم:

• نوع کپسول خاموش کننده
• قابل شارژ بودن یا یکبار مصرف بودن کپسول
• میزان نگهداری از ان در طول زمان
• تاریخ ساخت کپسول آتش نشانی
• توصیه سازنده برای تعویض دستگاه

اکثر سازندگان ادعا می‌کنند یک کپسول آتش نشانی اگر به خوبی نگهداری شود می‌تواند تا 20 سال دوام بیاورد و نیز می‌تواند طول عمر مفید متوسط 10 تا 12 سال داشته باشد.

(برای آشنایی و خرید سیستم اعلام حریق متعارف بیشتر بدانید.)

قوانین NFPA برای تعویض و انقضای کپسول‌های آتش‌نشانی

بر اساس استانداردهای انجمن ملی حفاظت از آتش (NFPA)، دو دستورالعمل برای انقضای کپسول آتش نشانی وجود دارد که هر صاحب کسب و کار یا مدیر تاسیسات باید نسبت به آن آگاه باشد:

1. کپسول‌های آتش نشانی یکبار مصرف: این کپسول‌ها باید هر 12 سال یکبار تعویض شوند
2. کپسول‌های آتش نشانی قابل شارژ: این کپسول‌عا باید هر 6 سال یکبار شارژ شوند.

مهم است به خاطر داشته باشید که کپسول‌های آتش نشانی پس از این دوره‌ها به کار خود ادامه می‌دهند.

استاندارد NFPA 10 و راهنمای خدمات سازنده تست و شارژ دوباره‌ی محصول را توسط یک شرکت حفاظت از آتش واجد شرایط برای اطمینان از عملکرد و یکپارچگی کپسول‌ها را ملزم می‌سازد.

(از مطلب شستی اعلام حریق بازدید کنید.)

زمان مناسب شارژ کپسول اطفا حریق

زمان شارژ کپسول آتش نشانی به نوع خاموش‌کننده، شرایط نگهداری و وضعیت آن بستگی دارد و نمی‌توان یک فاصله زمانی ثابت را برای همه کپسول‌ها تعیین کرد. کپسول باید مطابق برنامه سرویس و نگهداری، توسط فرد یا مرکز مجاز بررسی شود.

در موارد زیر، کپسول باید برای شارژ یا سرویس بررسی شود:

• پس از استفاده، حتی اگر مقدار کمی از ماده خاموش‌کننده تخلیه شده باشد.
• در صورت مشاهده کاهش فشار یا نشتی.
• زمانی که وضعیت شارژ یا عملکرد کپسول مشخص نباشد.
• مطابق دستورالعمل سازنده و برنامه سرویس تعیین‌شده برای نوع خاموش‌کننده.

نکته: شارژ کپسول آتش نشانی فقط به پر کردن مجدد مخزن محدود نمی‌شود و در زمان سرویس، وضعیت بدنه، شیر، شلنگ، نازل، فشار و سایر اجزای کپسول نیز بررسی می‌شود.

برای اطمینان از عملکرد کپسول، تاریخ آخرین شارژ و سرویس را روی برچسب یا سوابق نگهداری ثبت کنید.

کپسول آتش نشانی هر چند وقت باید شارژ شود؟

کپسول آتش نشانی زمان شارژ یکسانی برای همه مدل‌ها ندارد. بنابراین نمی‌توان گفت همه کپسول‌ها باید مثلاً هر سال یا هر چند سال یک‌بار شارژ شوند. نوع خاموش‌کننده، شرایط نگهداری، وضعیت کپسول و دستورالعمل سازنده در تعیین زمان سرویس و شارژ مؤثر هستند.

همچنین هر کپسول پس از استفاده باید بررسی و در صورت نیاز مجدداً شارژ شود، حتی اگر مقدار کمی از محتویات آن تخلیه شده باشد.

نکته: تاریخ آخرین شارژ به‌تنهایی نشان‌دهنده آماده‌به‌کار بودن کپسول نیست و وضعیت فشار، بدنه و سایر اجزای آن نیز باید بررسی شود.

مدت زمان شارژ کپسول آتش نشانی چقدر است؟

مدت زمان شارژ کپسول آتش نشانی به نوع کپسول، ظرفیت، وضعیت بدنه و میزان سرویس موردنیاز بستگی دارد. بنابراین زمان مشخصی برای شارژ همه مدل‌ها وجود ندارد. در صورتی که کپسول نیاز به تعمیر، تست یا بررسی اجزای داخلی داشته باشد، فرایند سرویس و شارژ ممکن است زمان بیشتری طول بکشد.

کدام نوع از کپسول‌های آتش نشانی منسوخ در نظر گرفته می‌شوند؟

انواع خاصی از کپسول‌های اتش نشانی در حال حاضر منسوخ شده و دیگر مورد استفاده قرار نمی‌گیرند. اگر هنوز یکی از این کپسول‌ها را دارید، بدون در نظر گرفتن تاریخ مصرف کپسول آتش نشانی، آنها را منقضی در نظر بگیرید چرا که با پیشرفت تکنولوژی برخی از کپسول‌های آتش‌نشانی قدیمی می‌شوند. NFPA دستورالعمل‌هایی ارائه می‌دهد که انواع خاموش‌کننده‌های منسوخ باید از سرویس حذف شوند. برخی از آنها شامل موارد زیر می‌شود:

• کپسول آتش نشانی سودا اسید
• کپسول آتش نشانی فوم شیمیایی
• مایعات تبخیر شونده (کربن تتراکلرید)
• کپسول آب کارتریج‌دار
• کپسول‌های کربن دی‌اکسید با نازل فلزی
• هر خاموش‌کننده‌ای که برای کار کردن باید معکوس شود و غیره

علاوه بر موارد بالا، هر کپسول آتش نشانی که طبق دستورالعمل سازنده دیگر امکان تعمیر و نگهداری آن وجود ندارد، یا توسط شرکتی ساخته شده که دیگر فعالیت نمی‌کند، منسوخ تلقی شده و باید از سرویس حذف شود.

(با پنل مرکزی و عملکرد آن در سیستم اعلام حریق آشنا شوید.)

از کجا بفهمیم تاریخ مصرف کپسول آتش نشانی گذشته است؟

از آنجایی که کپسول‌های آتش نشانی تاریخ انقضا ندارند، اغلب تعیین دقیق زمان تعویض کپسول آتش نشانی دشوار است. برای تعیین زمان تعویض کپسول آتش نشانی، لازم است به دنبال علائم تخریب بدنه‌ی کپسول باشید. در ادامه به سه علامت هشدار که نشان می‌دهد زمان تعویض کپسول آتش نشانی شما فرا رسیده است، اشاره می‌کنیم.

برچسب تاریخ کپسول آتش نشانی را از کجا بخوانیم؟

برچسب کپسول آتش نشانی معمولاً اطلاعاتی مانند تاریخ ساخت، تاریخ شارژ یا سرویس، مشخصات خاموش‌کننده و سوابق بازرسی را نشان می‌دهد. برای بررسی وضعیت کپسول، ابتدا اطلاعات درج‌شده روی برچسب و بدنه آن را بررسی کنید.

توجه داشته باشید که تاریخ درج‌شده روی برچسب لزوماً به معنی تاریخ انقضای کپسول نیست. زمان سرویس، شارژ، تست هیدرواستاتیک یا خروج از سرویس، به نوع خاموش‌کننده، وضعیت آن و دستورالعمل سازنده بستگی دارد.

اگر تاریخ آخرین شارژ یا سرویس کپسول مشخص نیست، یا برچسب آسیب دیده و اطلاعات آن قابل خواندن نیست، بهتر است کپسول توسط مرکز مجاز بررسی شود.

نشانه های پایان تاریخ مصرف کپسول آتش نشانی: 1. زنگ زدگی و خوردگی

یک محیط مرطوب یا خورنده منجر به زنگ‌زدگی می‌شود که به نوبه‌ی خود می‌تواند باعث شکستن یا از کار افتادن تجهیزات مهمی مانند کپسول‌های آتش نشانی شود. بازرسی و تست این تجهیزات در فواصل زمانی مناسب برای جلوگیری از زنگ‌زدگی و خوردگی بسیار مهم است.

بازرسی بصری می‌تواند به تشخیص هر گونه مشکل، شکستگی یا خوردگی در کپسول‌های آتش نشانی کمک کند. با این حال، بازرسی‌های سالانه توسط یک فرد متخصص و کارآزموده برای ارزیابی عملکرد آن نیز ضروری است.

(در مورد سیستم اعلام حریق آدرس پذیر و عملکرد و ویژگی‌های آن بیشتر بخوانید.)

نشانه های پایان تاریخ مصرف کپسول آتش نشانی: 2. تست هیدرواستاتیک ناموفق

تست هیدرواستاتیک برای بررسی یکپارچگی سیلندر انجام می‌شود. تحت این تست یکپارچگی سیلندر کپسول آتش نشانی که تحت یک فشار ثابت قرار دارد، اندازه‌گیری می‌شود. اگر یک کپسول آتش‌نشانی در این آزمایش رد شود، ناایمن است و باید فورا از سرویس خارج شود.

مطالعه بیشتر: نگهداری انواع سوپاپ

نشانه های پایان تاریخ مصرف کپسول آتش نشانی: 3. کاهش فشار

همانطور که کپسول آتش نشانی معمولا منقضی نمی‌شود، محتوا و مواد داخل آن نیز منقضی نمی‌شود. در حالی که مواد خاموش کننده منقضی نمی‌شوند، کپسول آتش نشانی ممکن است در طول زمان دچار کاهش فشار شود و باعث عدم کارکرد آن شود.

فاکتورهای موثر بر تاریخ انقضای کپسول آتش نشانی

به خاطر داشته باشید طول عمر یک خاموش کننده به چند عامل بستگی دارد. یک کپسول آتش نشانی باید به صورت هفتگی مطابق با دفترچه راهنمای کاربر آزمایش شود. اگر گیج فشار سبز باشد یا نشانگر پین هنگام فشار دادن دوباره به سمت بالا باز شود، خاموش کننده به درستی تحت فشار قرار گرفته و آماده استفاده است. در صورت استفاده از کپسول یا مشاهده‌ی هر یک از موارد زیر فورا کپسول را تعویض یا سرویس کنید:

• شلنگ یا نازل ترک خورده، پاره شده یا مسدود شده با زباله
• پین فلزی روی دسته وجود ندارد یا مهر و موم ایمنی آن گم شده باشد.
• دسته لق یا شکسته است.
• برچسب بازرسی کپسول با سابقه‌ی بررسی و نگهداری ان وجود نداشته باشد.

(لیست قیمت سیستم های اعلام حریق را در فایرفایت بررسی کنید.)

چه زمانی کپسول اطفا حریق قابل حمل را تعویض کنیم؟

عمر کپسول‌های آتش نشانی قابل حمل به طور معمول بین 10 تا 12 سال می‌باشد. در طول این زمان باید آزمایش هیدرواستاتیک را برای سلامت پوسته بیرونی انجام دهید تا از سلامت کپسول اطمینان حاصل نمایید. در این آزمایش فشار کپسول با استفاده از آب و دیگر مایعات غیر قابل فشرده بررسی می‌شود. (البته باید این کار توسط یک شرکت مورد اطمینان صورت گیرد.) بعد از گذراندن تست و سالم بودنن کپسول می‌توانید آن را مجددا شارژ و استفاده کنید.

نکات تعمیر و نگهداری و شارژ کپسول‌های آتش نشانی

کپسول‌های آتش نشانی از تجهیزات مهم برای اطفای حریق در مراحل اولیه آتش‌سوزی هستند و اگر در ساختمان خود کپسول آتش‌نشانی دارید، باید به طور دوره‌ای آنها را تعمیر و بررسی کنید تا در شرایط آماده به کار و مطمئن باشند. طبق قانون، خاموش‌کننده‌ها باید سالی یکبار توسط افراد متخصص تست و سرویس شوند تا از وضعیت کارکرد تمام اجزای آن اطمینان حاصل شود. برای بررسی کپسول آتش نشانی موارد زیر در نظر گرفته می‌شود:

• وضعیت بصری کپسول
• تاریخ ساخت محصول
• فشار و وزن کپسول آتش نشانی
• وضعیت پین
• شرایط شلنگ و نازل
• خوانا بودن دستورالعمل استفاده
• نشانه‌های دستکاری

با بررسی این موارد به شما توصیه می‌شود که آیا نیاز به تعویض کپسول هست و آیا تاریخ مصرف کپسول آتش نشانی شما به پایان رسیده است یا خیر.

تاریخ مصرف کپسول آتش نشانی CO2

همانطور که گفتیم تاریخ مصرف یک کپسول آتش نشانی بر اساس تاریخ ساخت آن مشخص می‌شود و به این ترتیب به شما اطلاع داده می‌شود که چه زمانی کپسول آتش نشانی باید دوباره پر یا تعمیر شود. به طور کلی باید انتظار داشته باشید که یک خاموش‌کننده قابل شارژ را 6 سال پس از تاریخ ساخت آن یا 5 سال پس از شارژ مجدد آن دوباره شارژ کنید. اما در مورد تاریخ مصرف کپسول آتش نشانی co2 استثنا وجود دارد و به جای پر کردن نیاز به نوسازی یا تعویض کامل این دستگاه‌ها پس از 10 سال هست.

پیشپیشنهاد مطالعه:در مورد پمپ آتش نشانی بیشتر بدانید.

نکاتی قابل توجه برای شارژ کپسول آتش نشانی

• پلمپ کپسول باز نشده باشد.
• سیم پلمپ باید به راحتی باز شود.
• تاریخ آخرین شارژ باید روی کپسول درج شده باشد.
• در زمان شارژ باید یک جایگزین برای آن کپسول در نظر گرفته شود.
• برای مطمئن شدن از ایمنی و سالم بودن تجهیزات باید هر دو سال یک بار تست هیدرواستاتیک را انجام دهید.

دستگاه شارژ کپسول آتش نشانی

دستگاه شارژ کپسول آتش نشانی، دستگاهی است که برای شارژ کپسول‌های آتش نشانی با مواد اطفا حریق مورد استفاده قرار می‌گیرد. از این دستگاه معمولا برای شارژ کپسول‌های پودر خشک، CO2 و کف استفاده می‌کنند.

دستگاه شارژ کپسول خاموش کننده از اجزای زیر تشکیل شده است:

• مخزن: از مخزن برای نگهداری و ذخیره مواد استفاده می‌شود.
• شیر: شیر برای کنترل جریان مواد خاموش کننده کاربرد دارد.
• لوله: لوله برای انتقال مواد از مخزن به داخل کپسول کاربرد دارد.
• پمپ: جهت ایجاد فشار برای انتقال مواد به داخل کپسول از پمپ استفاده می‌شود.

زمان مناسب انجام تست هیدرواستاتیک

زمان انجام تست هیدرواستاتیک در کپسول‌های آتش نشانی متفاوت است. برای مثال اگر خاموش کننده‌ای در معرض آب و هوای نامناسب است، باید تست هیدرواستاتیک به صورت مداوم انجام گیرد. اما به طور کلی زمان شارژ کپسول‌ها عبارت‌اند از:

• کپسول پودر خشک: 6 سال یک بار
• کپسول CO2: هر 5 سال یک بار
• کپسول کف: هر 4 سال یک بار

روش شارژ کپسول خاموش کننده کننده

• در مرحله اول کپسول را از محل نصب جدا نمایید. برای انجام این کار باید اهرم قفل کپسول را بکشید تا کپسول از پایه جدا شود.
• در مرحله بعد باید مشخصات کپسول را بررسی کنید. قبل از شارژ باید مشخصات کپسول را چک کنید. این اطلاعات معمولا بر روی بدنه کپسول می‌شود.
• در مواد اطفا حریق مناسب استفاده کنید. برای مثال برای کپسول پودر خشک، فقط از مواد پودر خشک استفاده کنید.
• کپسول را برای شارژ آماده کنید. اتصالات را باز کنید. مواد را داخل کپسول بریزید و مجددا اتصالات را ببندید.

4 روش افزایش طول عمر کپسول آتش نشانی

تعمیر و نگهداری کپسول‌های شیمیایی خشک هر 6 سال یک بار

برنامه زمانی مناسب برای بررسی کپسول

انجام تست هیدرواستاتیک هر 5 الی 12 سال بسته به نوع کپسول

بررسی ماهانه انواع کپسول‌های آتش نشانی

با کپسول آتش نشانی منقضی چه کار کنیم؟

اگر کپسول آتش نشانی نیاز به شارژ دارد، آن را به یکی از مراکز مجاز شارژ کپسول های آتش نشانی ببرید تا نسبت به بررسی و شارژ مجدد آن اقدام شود. اگر خاموش کننده یکبار مصرف یا آسیب دیده است، دفع صحیح دستگاه بسیار مهم است. کپسول‌های آتش نشانی با محتویات درون آنها هرگز نباید در سطل زباله انداخته شوند زیرا حاوی مواد شیمیایی خطرناک و تحت فشار هستند.

در مقابل، این کپسول‌ها باید به محل زباله‌های خطرناک یا آتش‌نشانی تحویل داده شود. دور ریختن نامناسب کپسول‌های خاموش‌کننده نه تنها برای محیط زیست مضر و خطرناک است، بلکه می‌تواند باعث خطر برای افراد نیز داشته باشد.

اگر کپسول کاملا خالی است احتمالا می‌توانید آن را در سطل زباله بیاندازید. بنابراین با باز کردن شیر تخلیه بررسی کنید که فشار آن کاملا خالی شده باشد. در صورت لزوم از آتش‌نشانی محلی در مورد روش دفع آن سوال بپرسید.

منبع مطلب