کپسول آتش نشانی CO2 : کپسول آتش نشانی گازی کربن دی‌اکسید

انواع مختلفی از کپسول آتش نشانی وجود دارد، که از آنها می‌توان به کپسول آتش نشانی پودری، کپسول آتش نشانی آب و گاز، کپسول آتش نشانی فوم(کف) و کپسول آتش نشانی گاز اشاره کرد. کپسول آتش نشانی CO2 یکی از انواع کپسول آتش نشانی گازی است. همانطور که قابل حدس است هر کدام از این کپسول‌ها کاربرد مخصوص خود را دارند.

در این مقاله قصد داریم درباره کاربرد کپسول دی اکسید کربن صحبت کنیم و بررسی کنیم که چه کاربردهایی دارد و چگونه میتوانیم یک کپسول دی اکسید کربن با کیفیت تهیه کنیم.

کپسول آتش نشانی گاز CO2 چیست؟

همانطور که گفته شد در بازار انواع کپسول آتش نشانی وجود دارد که هر یک کاربرد خاص خود را دارد. برای این که بدانیم چه کپسولی برای ساختمان ما مناسب است باید ابتدا و به صورت مختصر با انواع آتش با توجه به منبع سوخت آشنا باشیم:

• آتش‌سوزی‌های کلاس A: مواد قابل احتراق مانند چوب، کاغذ و منسوجات
• آتش‌سوزی‌های کلاس B: مایعات قابل اشتعال مانند نفت و رنگ‌ها
• آتش‌سوزی‌های کلاس C: گازهای قابل اشتعال مانند متان و پروپان
• آتش‌سوزی‌های کلاس D: فلزات احتراق‌پذیر مانند لیتیوم، پتاسیم و منیزیم
• آتش‌سوزی‌های کلاس F: روغن‌ها و چربی‌های پخت و پز
• کپسول co2 بهترین انتخاب برای انتخاب کپسول آتش نشانی خودرو است

کپسول‌های آتش‌نشانی CO2 (دی‌اکسید کربن) معمولاً برای خاموش کردن آتش‌های کلاس B و C استفاده می‌شوند. این کلاس‌ها به شرح زیر هستند:

• کلاس B: آتش‌های ناشی از مایعات قابل اشتعال مانند نفت، بنزین، الکل، روغن‌ها و غیره.
• کلاس C: آتش‌های مروبط به گازهای قابل اشتعال مانند متان و پروپان

کپسول‌های CO2 به دلیل خاصیت بی‌خطر بودن برای تجهیزات الکتریکی و عدم باقی‌ماندن هر گونه ماده‌ای پس از خاموش کردن آتش (به دلیل گاز بودن CO2)، برای خاموش کردن آتش‌های الکتریکی نیز بسیار مناسب هستند.

آشنایی با گاز درون کپسول آتش نشانی CO2

اما گاز درون کپسول چه نام دارد؟ کربن دی اکسید یا دی‌اکسید کربن (CO2) گازی است که گیاهان هنگام فتوسنتز تولید می‌کنند این گاز، گازی بی‌رنگ و بی‌بو است که از دو اتم اکسیژن و یک اتم کربن تشکیل شده است. در بسیاری از مکان‌ها، از نوشابه‌های گازدار گرفته تا گازهای گلخانه‌ای که با تغییرات آب و هوایی مرتبط هستند، وجود دارند و البته گازی است که در کپسول اطفا حریق گاز دی اکسید نیز برای اطفای حریق مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نحوه‌ی عملکرد کپسول آتش نشانی CO2

کپسول آتش نشانی گاز CO2 که با نام خاموش کننده دی اکسید کربن (یا کربن دی اکسید) نیز شناخته می‌شود، با تخلیه‌ی گاز CO2 عمل می‌کند. این گاز به صورت مایع در کپسول ذخیره می‌شود و هنگام استفاده، تحت فشار دوباره به صورت گاز درآمده و تخلیه می‌شود. این کار باعث می‌شود گاز CO2 در کپسول آتش نشانی گازی با سرعت زیادی تخلیه شود و به همین خاطر است که استفاده از کپسولِ آتش نشانی CO2 برای آتش‌سوزی‌های آشپزخانه و روغن‌ها مناسب نیست چرا که باعث پخش شدن و گسترش بیشتر آتش به اطراف می‌شود.

بر خلاف کپسول آتش نشانی آب و فوم، کپسول خاموش کننده دی اکسید کربن با سرد کردن آتش عمل نمی‌کند و بنابراین برای آتش جامدات مشتعل نیز کاربرد ندارد. در عوض، این خاموش کننده‌ها با جایگزین کردن دی اکسید کربن به جای اکسیژن عمل می‌کنند و با حذف اکسیژن، باعث پایان یافتن حریق می‌شوند.

کپسول آتش نشانی CO2 دی‌اکسید کربن را جایگزین اکسیژن می‌کند و با خفه کردن آتش باعث پایان یافتن آن می‌شود. استفاده از این خاموش کننده برای آتش‌سوزی روغن و جامدات مشتعل توصیه نمی‌شود.

نحوه استفاده از کپسول آتش نشانی گازی CO2

برای استفاده از کپسول آتش نشانی گازی خاموش کننده آتش یاخاموش کننده دی اکسید کربن لازم است مراحل زیر را در نظر داشته باشید:

هنگام استفاده از کپسول آتش نشانی گازی CO2 دقت داشته باشید که پوست دست یا بدن شما با ترشحات کپسول تماس نداشته باشد چرا که گاز CO2 درون این کپسول اطفا حریق گاز در طول تخلیه تبدیل به یخ خشک می‌شود و اگر پوست شما با آن تماس داشته باشد، ممکن است دچار یخ‌زدگی شوید.

ذکر این نکته نیز مهم است که محدوده‌ی تخلیه‌ی کپسول آتش نشانی گاز CO2 بین1 تا 3 متر است و اگر نزدیک شدن به آتش تا این حد برای شما ایمن نیست، حتما محل را ترک کرده و با آتش‌نشانی تماس بگیرید.

کاربرد کپسول آتش نشانی گاز CO2

کپسول آتش نشانی گاز CO2 عمدتا برای دو کلاس آتش‌سوزی خاص یعنی کلاس B و آتش‌سوزی‌های الکتریکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. آتش کلاس B معمولا شامل مایعات قابل‌اشتعال مانند نفت یا روغن (به غیر از روغن‌ها یا چربی‌های پخت‌وپز‌) می‌شود. این بدان معنی است که انواع خاموش کننده دی اکسید کربن و کپسول آتش نشانی گازی برای مشاغلی که ممکن است با این مایعات قابل اشتعال سر و کار داشته باشند، مانند گاراژ خودرو، کارگاه و یا کارخانه‌های تولیدی ایده‌آل باشد.

گاز دی‌اکسید کربن در کپسول آتش نشانیِ CO2 جای اکسیژن را می‌گیرد و دمای مایعات را کاهش می‌دهد.

کاربرد کپسول آتش نشانی CO2 برای آتش‌سوزی‌های الکتریکی

در مورد آتش‌سوزی‌های الکتریکی نیز به این صورت است: آتش‌سوزی به دلیل خطای الکتریکی رخ می‌دهد که می‌تواند ناشی از سیم‌ها یا تجهیزات آسیب‌دیده باشد. وقتی بحث برق در میان است، باید مراقب باشید که وضعیت را بدتر نکنید.

به همین دلیل است که یک کپسول آتش نشانی گازی مانند خاموش کننده دی اکسید کربن مورد نیاز است. این کپسول آتش نشانی گاز CO2 به شما کمک می‌کند تا شعله‌های آتش را خاموش کنید بدون آنکه آسیب بیشتر و خطاهای الکتریکی بیشتری ایجاد شود؛ بر خلاف خاموش‌کننده‌های مبتنی بر آب که می‌تواند باعث آسیب و خطرات جدی باشد.

اتاق سرور و یا هر منطقه‌ای با مقادیر زیاد تجهیزات الکتریکی، جایی است که می‌توان از کپسولِ آتش نشانی CO2 استفاده کرد. البته استفاده از سیستم اعلام حریق اتاق سرور برای ایمنی بیشتر نیز پیشنهاد می‌شود.

مشخصات کپسول آتش نشانی CO2 : ویژگی‌های ظاهری خاموش کننده دی اکسید کربن

توانایی تمایز بین کپسول‌های آتش نشانی بسیار مهم است؛ به خصوص اگر در یک محیط کاری هستید و ممکن است در صورت آتش‌سوزی به کپسول آتش نشانی مانند کپسول آتش نشانی گازی، فوم، آبی یا پودر و غیره دسترسی داشته باشید. با این حال، اگر از کپسول آتش نشانی نامناسب برای آتش‌سوزی در محل استفاده کنید، می‌تواند باعث بدتر شدن شرایط شود. بنابراین، اگر آتش سوزی الکتریکی یا کلاس B رخ داد، باید به دنبال کپسول آتش نشانی گاز CO2 با برچسب سیاه رنگ باشید.

در شرایط بحرانی وقوع آتش‌سوزی ممکن است بلافاصله نتوانید کپسول اطفا حریق گاز را راحت پیدا کنید؛ بنابراین مواردی که باید به دنبال آن باشید عبارت است از یک خاموش کننده با نازلی به شکل شیپور و رنگ سیاه باشید که ویژگی‌های کپسول آتش نشانی گازی است.

کپسول های خاموش کننده گاز دی اکسید کربن که بر اساس استاندارد BS EN 3 تولید می‌شوند، دارای بدنه‌ای قرمز رنگ و یک برچسب سیاه هستند که بین 5 تا 10 درصد سطح بدنه را می‌پوشاند. کپسول آتش نشانی گازی CO2، با این برچسب سیاه رنگ به آسانی قابل تشخیص هستند. بدنه باید کاملا قرمز باشد و برچسب سیاه رنگ در قسمت جلویی کپسول با نوشته‌ی سفید روی آن نمایان باشد.

علت شیپوری بودن نازل کپسول آتش نشانی CO2

بر خلاف انواع دیگر کپسول‌های آتش نشانی، کپسول‌های خاموش کننده گاز دی اکسید کربن دارای یک خروجی شیپور مانند هستند. علت شکل شیپوری این نازل در وهله‌ی اول به خاطر محافظت از کاربر است. هنگام استفاده از کپسولِ آتش نشانی CO2، جریانی بسیار بالا از کربنیک مایع خارج می‌شود که سپس به گاز تبدیل می‌شود.

این جریان مایع می‌تواند یک چاقو، جت آب را بریده و به دست فرد آسیب بزند. هنگامی که مایع به گاز تبدیل می‌شود، انرژی حرارتی زیادی منتقل می‌شود؛ گاز سرد می‌شود تا حدی که می‌تواند در چند ثانیه باعث سوختگی ناشی از یخ‌زدگی شود.

توجه داشته باشید که این شیپور از یک ماده‌ی عایق ساخته شده که از سرد شدن بیش از حد آن در قسمت خارجی و آسیب رساندن به پوست جلوگیری می‌کند. در نهایت اینکه علت شیپوری بودن کپسول CO2 برای بهبود هدایت گاز سرد در جهت مورد نظر برای اطفای حریق است. به طور کلی نازل‌ها انواع مختلفی دارند که می‌توانید در مورد آنها در صفحه‌ی نازل آتش نشانی بیشتر بخوانید.

آنچه کپسول آتش نشانی گاز CO2 را از سایر کپسول‌ها متمایز می‌کند، شکل نازل آن است که به خاطر ایمنی کاربر در اطفای حریق و بهبود هدایت گاز در جهت آتش طراحی شده است.

مزایا و معایب کپسول آتش نشانی CO2

مزایای استفاده از کپسول آتش نشانی CO2 یا کربن دی اکسید

• غیرسمّی بودن و بدون باقی گذاشتن اثر
• بدون آسیب برای تجهیزات الکتریکی و ماشین‌آلات، غذاها، منسوجات و غیره
• دی‌اکسیدکربن در کپسول آتش نشانی گازی CO2 یک عامل نارسانا است و می‌توان از آن برای اطفای حریق تجهیزات الکتریکی استفاده کرد.
• برای یکبار استفاده شارژ خود را نگه می‌دارد با این حال باید باید آن را در اسرع وقت آن را شارژ کنید.
• شارژ مجدد آن نسبتا ارزان است.

معایب استفاده از خاموش کننده دی اکسید کربن

• خطر سوختگی با یخ به خاطر کاهش دمای نازل ناشی از تغییر فشار
• از آنجایی که گاز CO2 موجود در کپسول آتش نشانی CO2 با جابجایی اکسیژن در اطراف آتش عمل می‌کند برای استفاده در فضای باز یا محیط‌هایی در معرض باد شدید مناسب نیست.
• این کپسول آتش نشانی گازی دارای فشار بالایی است و استفاده از آن در آتش‌سوزی‌های کلاس A یا F می‌تواند باعث گسترش آتش شود.
• کاربران باید در مورد میزان CO2 مورد استفاده در مناطق کوچک و محدود، احتیاط کنند.

خطرات استفاده از کپسول آتش نشانی CO2

خاموش کننده های دی اکسید کربن، زمانی که در شرایط مناسب استفاده شوند، می‌توانند جان انسان‌ها را نجات دهند. با این حال، استفاده از این نوع کپسول آتش نشانیِ گازی برای اطفای گازهای قابل اشتعال، روغن‌ها و چربی‌ها و یا در یک فضای محدود می‌تواند خطر ناک باشد. در ادامه شرایطی که ممکن است استفاده از کپسول آتش نشانی گازی CO2 خطرناک باشد را بیان می‌کنیم.

1. خفگی ناشی از گاز دی اکسید کربن

اگر از کپسول آتش نشانی گاز CO2 در یک منطقه‌ی بسته یا منطقه‌ای با تهویه‌ی ضعیف استفاده شود، ممکن است با خطر جدی خفگی برای افراد همراه باشد. به همین خاطر استفاده از این کپسول‌ها برای محیط‌های بسته پیشنهاد نمی‌شود.

2. فشار بیشتر کپسول آتش نشانی CO2

دی اکسید کربن موجود در خاموش کننده گاز CO2، هنگامی که تخلیه می‌شود از حالت مایع به گاز تبدیل می‌شود. فشار کارکرد خاموش کننده CO2 تقریبا 55 بار است (در مقایسه با 12 بار در یک واحد مبتنی بر آب)؛ این بدان معناست که اگر کسی بخواهد از این خاموش کننده بدون شلنگ و نازل مناسب استفاده کند، احتمال ضربه از سمت دستگاه و آسیب رساندن به فرد وجود دارد و می‌تواند باعث آسیب به مچ دست یا در بدترین حالت شکستگی مچ شود.

3. تخلیه‌ی سریع‌تر خاموش کننده دی اکسید کربن

همانطور که گفتیم کپسول آتش نشانی گاز CO2 دارای فشار بیشتری نسبت به کپسول‌های دیگر است و در نتیجه سرعت تخلیه‌ی آن نیز بالاتر است. این بدان معناست که فردی که از خاموش کننده دی اکسید کربن برای اطفای حریق استفاده می‌کند، پیش از تلاش برای مقابله با آتش باید مطمئن باشد که می‌تواند آتش را به طور کامل خاموش کند. زیرا پس از شروع استفاده از کپسول گازی، محتویات آن به سرعت تخلیه می‌شود.

4. سوختگی در اثر یخ‌زدگی با کپسول آتش نشانی CO2

زمانی که گاز CO2 هنگام تخلیه از حالت مایع به حالت گازی تغییر می‌کند، دمای آن بسیار پایین است. خطر سوختگی با یخ یک خطر جدی است که اگر فرد به درستی کپسول را نگه ندارد و یا اگر خاموش کننده دارای نازل مناسب نباشد، ممکن است اتفاق بیفتد.

5. خطرات برق‌گرفتگی با کپسول آتش نشانی دی اکسید کربن

در صورت مقابله با آتش‌سوزی الکتریکی، اگر فرد بخواهد پس از خاموش شدن حریق، دستگاه‌ها را بررسی کند، خطر برق‌گرفتگی وجود دارد. همیشه بهترین کار این است که منبع برق به طور کامل از طریق کلیدهای اصلی قطع شود تا مطمئن شوید که آتش به طور کامل خاموش شده است. در حالت ایده‌آل حتی بهتر است پیش از تلاش برای اطفای حریق، منبع تغذیه‌ی دستگاه‌ها قطع شود.

شارژکپسول آتش نشانی CO2

بله، کپسول آتش نشانی گاز کربن دی‌اکسید باید پس از استفاده شارژ شود تا در شرایط اضطراری بعدی نیز بتوان از آن استفاده کرد. زمان شارژ این کپسول آتش نشانی گازی بسته به نوع کپسول و اندازه‌ی آن متفاوت است. شارژ کپسول گاز CO2 توسط تجهیزات خاصی انجام می‌شود و بنابراین بهتر است این کار را به افراد حرفه‌ای بسپارید. برای شارژ کپسول آتش نشانی ابتدا محلول و مواد باقی‌مانده در آن تخلیه شده و کاملا تمیز می‌شود و سپس کپسول را با مواد جدید پر می‌کنند.

همانطور که گفتیم شارژ کپسول آتش نشانی گاز CO2 باید پس از استفاده حتما انجام شود اما بررسی دوره‌ای نیز حائز اهمیت است تا تاریخ انقضای کپسول نیز بررسی شود. کپسول‌های آتش نشانی معمولا به صورت سالانه شارژ می‌شوند اما شارژ کپسول خاموش کننده CO2 به این صورت نیست و صرفا لازم است هر دو سال یکبار مورد بررسی و شارژ مجدد قرار گیرد.

کپسول آتش‌نشانی گاز CO2 پس از استفاده باید حتما شارژ شود و بررسی دوره‌ای کپسول آتش نشانی گازی نیز برای اطمینان از عملکرد آنها در شرایط خطر، ضروری است.

برند‌های مطرح کپسول آتش نشانی CO2

روناک گاز خزر یکی از تولیدکنندگان ایرانی برتر در زمینه‌ی تولید کپسول‌های آتش نشانی اطفا حریق است که از جمله محصولات آن می‌توان به کپسول آب و گاز، کپسول پودر و گاز و غیره اشاره کرد. خاموش کننده روناک گاز خزر دارای استاندارد ISO 9001 است و مورد تست آزمون بدنه نیز قرار می‌گیرد.

این شرکت فعالیت خود را از سال 1382 آغاز کرده و برندهای مختلفی مانند اطلس، کاوه، پیشتاز، سپهر و پیشگام را نیز به بازار عرضه کرده است. کپسول های آتش نشانی این برند از باکیفیت‌ترین و بهترین تولیدات داخلی است و در اندازه‌های مختلف و قیمت‌های مختلف به مشتریان ارائه می‌شود.

برای اطلاع از لیست قیمت کپسول آتش نشانی CO2 می‌توانید با مشاوران مرکز اعلام حریق ارات تماس بگیرید. این مرکز به عنوان نمایندگی فروش کپسول آتش نشانی گاز CO2 می‌تواند شما را در خرید کپسول خاموش‌کننده مناسب راهنمایی کند.

خرید بهترین خاموش کننده گازی یا کپسول آتش نشانیِ CO2

همانطور که تا اینجای مطلب گفتیم، خاموش کننده گاز دی اکسید کربن حاوی دی‌اکسیدکربن تحت فشار است و پس از تخلیه هیچ اثری از خود بر جای نمی‌گذارد. این کپسول‌های آتش نشانی برای اطفای حریق مایعات قابل اشتعال (کلاس B) و آتش‌سوزی‌های الکتریکی مانند تجهیزات کامپیوتری بسیار مناسب هستند و می‌توان خرید کپسول آتش نشانی گاز CO2 را برای اداره‌ها و دفاتر در نظر گرفت.

گاز CO2 در کپسولِ آتش نشانی گازی با خفه کردن آتش عمل می‌کند و باعث آسیب به وسایل الکتریکی و اتصال کوتاه سیستم‌ها نمی‌شود. با این حال کپسولِ آتش نشانی CO2 در حین تخلیه بسیار سرد می‌شود و در صورت مناسب نبودن نازل، می‌تواند باعث سوختگی بر اثر یخ‌زدگی شود. همچنین استفاده از این کپسول اطفا حریق گاز در فضاهای بسته و بدون تخلیه‌ی هوا می‌تواند باعث خفگی شود و استفاده از آن برای اطفای حریق روغن‌های پخت و پز نیز توصیه نمی‌شود.

برای خرید و دریافت لیست قیمت کپسول آتش نشانی CO2 می‌توانید با مرکز آرات تماس بگیرید. این مرکز به عنوان نمایندگی فروش کپسول آتش نشانی CO2 شما را در انتخاب و خرید کپسول مناسب راهنمایی می‌کند.