فلوسوئیچ آتش نشانی و انواع آن

فلوسوئیچ آتش نشانی چیست؟

فلوسوئیچ آتش نشانی (Flow Switch) تجهیزی الکترومکانیکی است که وجود یا قطع جریان سیال
(آب، هوا یا گاز) را تشخیص می‌دهد. با برقرار شدن جریان، وضعیت کنتاکت داخلی
تغییر می‌کند و یک سیگنال الکتریکی به سیستم کنترل یا اعلام حریق ارسال می‌شود.
در سیستم‌های ایمنی، به‌ویژه سیستم‌های اسپرینکلر و اطفای حریق، فلوسوئیچ نقش
حیاتی دارد؛ زیرا به محض شروع عبور آب در لوله، سیستم را از وقوع وضعیت اضطراری
مطلع می‌کند.

فلوسوئیچ اتش نشانی چه کاری می‌کند؟

کارکرد فلوسوئیچ بر سه اصل ساده اما حیاتی استوار است:
تشخیص وجود جریان در لوله، ارسال سیگنال به تابلو کنترل و فعال‌سازی آلارم یا فرمان کنترلی.
فلوسوئیچ مقدار جریان را اندازه نمی‌گیرد؛ تنها تشخیص می‌دهد که «جریان وجود دارد یا نه».

انواع فلوسوئیچ اتش نشانی بر اساس ساختار

فلوسوئیچ اتش نشانی پدالی (Paddle Type)

پرکاربردترین نوع فلوسوئیچ در سیستم‌های آتش‌نشانی است. این مدل دارای یک تیغه
(پدل) داخل لوله بوده که با عبور آب تغییر وضعیت می‌دهد و کنتاکت الکتریکی را فعال می‌کند.
سادگی ساخت، استهلاک کم و اطمینان بالا دلیل محبوبیت این نوع است.

فلوسوئیچ اتس نشانی پیستونی (Piston Type)

در این مدل به‌جای تیغه از پیستون استفاده می‌شود. این فلوسوئیچ در دبی‌های کم
حساس‌تر بوده و عملکرد دقیق‌تری ارائه می‌دهد. برای خطوط با قطر کم یا جریان‌های ضعیف انتخاب مناسبی است.

فلوسوئیچ اتش نشانی مغناطیسی (Reed Switch)

در این نوع، حرکت جریان باعث جابه‌جایی آهنربا و تحریک یک کنتاکت مغناطیسی می‌شود.
این مدل عمر طولانی‌تری دارد و برای محیط‌های مرطوب یا صنعتی گزینه‌ای ایمن‌تر محسوب می‌شود.

انواع فلوسوئیچ آتش نشانی بر اساس نوع سیال

فلوسوئیچ مخصوص آب

پرکاربردترین نوع فلوسوئیچ که در سیستم‌های آتش‌نشانی، بوستر پمپ‌ها و تأسیسات ساختمانی به‌کار می‌رود.
دارای بدنه مقاوم و آب‌بندی قوی است.

فلوسوئیچ مخصوص هوا

در سیستم‌های تهویه مطبوع، فن فشار مثبت و کانال‌های هوا استفاده می‌شود. حساسیت بالاتری نسبت به تغییر جریان دارد.

فلوسوئیچ مخصوص گاز

مخصوص خطوط گاز صنعتی طراحی می‌شود و دارای ایمنی بالاتر در برابر نشتی و انفجار است.

فلوسوئیچ آتش نشانی در سیستم اعلام و اطفای حریق

در سیستم‌های اسپرینکلر، فلوسوئیچ وظیفه دارد اولین نشانه‌ی فعال‌شدن سیستم را اعلام کند:
با جاری شدن آب در لوله، سیگنال ارسال شده و پنل اعلام حریق فعال می‌شود.
به همین دلیل فلوسوئیچ را می‌توان «گوش سیستم اطفا» نامید.

مشخصات فنی مهم در انتخاب فلوسوئیچ آتش نشانی

در زمان انتخاب فلوسوئیچ باید پارامترهای فنی زیر مورد بررسی قرار گیرد:
سایز لوله، حداقل دبی قابل تشخیص، فشار کاری، نوع کنتاکت (NO / NC)، استانداردها،
و شرایط محیط نصب.

تفاوت فلوسوئیچ و ترانسمیتر اختلاف فشار

فلوسوئیچ فقط وجود یا قطع جریان را گزارش می‌کند،
در حالی که ترانسمیتر اختلاف فشار مقدار فشار یا جریان را اندازه‌گیری می‌کند.
فلوسوئیچ ابزار هشدار است؛ ترانسمیتر ابزار اندازه‌گیری.

مزایا و محدودیت‌ها

مزایا

نصب آسان
قیمت مناسب
نگهداری ساده
اطمینان بالا در سیستم‌های ایمنی

محدودیت‌ها

عدم ارائه مقدار عددی جریان
حساسیت کمتر در دبی‌های بسیار پایین
لزوم نصب اصولی برای عملکرد صحیح

نحوه نصب فلوسوئیچ

برای نصب فلوسوئیچ (Flow Switch) و راه‌اندازی آن به صورت کامل، مراحل زیر را می‌توانید دنبال کنید.

انتخاب فلوسوئیچ مناسب:

فلوسوئیچ‌ها هم مانند هر نوع ابزار دیگری در انواع مختلف تولید می‌شوند. در ابتدا شما باید بر اساس نیاز خود، فلوسوئیچ مناسب را انتخاب کنید. در این میان باید به مسایل مهمی همچون محدوده دبی (جریان)، نوع مایع، دمای کار و فشار هم حتما توجه کنید.

مکان نصب فلوسوئیچ

فلوسوئیچ‌ها اصولا در مسیرهای لوله‌کشی یعنی در مکان هایی که جریان سیال از آن عبور می‌کند نصب می‌شوند. به عنوان مثال، در یک سیستم آب‌گرم‌ کن، فلوسوئیچ باید در مسیر ورودی آب به دستگاه نصب شود تا از جریان مناسب آب اطمینان حاصل شود.

نکات بسیار مهم در هنگام نصب فلوسوئیچ:

نصب فلوسوئیچ باید حتما در مکانی باشد که جریان سیال به‌ طور یکنواخت بدون مانع از آن گذر کند.
حتما دقت کنید که محل نصب نباید در کنار زانوها، اتصالات یا تغییرات جهت باشد، در واقع جریان غیر یکنواخت می‌تواند دقت فلوسوئیچ را به شدت کاهش دهد.

اتصال فلوسوئیچ

فلوسوئیچ‌ها اصولا دارای یک ورودی و خروجی استاندارد هستند. برای نصب این محصولات باید مراحل زیر را دنبال کنید:

مرحله اول

قطع سیستم: قبل ازانجام هرگونه عملیاتی، سیستم را از برق یا آب (بسته به نوع سیستم) قطع کنید.

مرحله دوم:

نصب فیزیکی فلوسوئیچ: فلوسوئیچ را در محل مورد نظر نصب کنید. این نصب ممکن است شامل نصب فلوسوئیچ به صورت لوله ‌ای (با استفاده از اتصالات رزوه‌ای یا فلنجی) باشد.

مرحله سوم:

سیم‌کشی: اگر فلوسوئیچ شما دارای خروجی الکتریکی است، در ابتدا باید آن را به مدار کنترل وصل کنید. این اتصال ممکن است به صورت سیگنال دیجیتال، آنالوگ یا رله باشد. به طور مثال، در صورت استفاده از فلوسوئیچ آنالوگ، باید خروجی آن به ورودی کنترلر متصل شود.

مرحله چهارم:

تنظیمات اولیه: با توجه به نوع فلوسوئیچ انتخابی شما، ممکن است نیاز به تنظیمات خاصی داشته باشید. به عنوان مثال، برای فلوسوئیچ‌های دیجیتال، تنظیم حداقل و حداکثر جریان یا تنظیم وضعیت هشدار ممکن است ضروری باشد.

مرحله پنجم:

آزمایش و تنظیم مجدد: این مرحله در واقع آخرین مرحله نصب فلوسوئیچ می باشد. لطفا بعد از نصب، سیستم را روشن کرده و جریان مایع یا گاز را در سیستم بررسی کنید. در نهایت مطمئن شوید که فلوسوئیچ به ‌درستی عمل می‌کند و وضعیت آن (روشن/خاموش یا سیگنال خروجی) طبق تنظیمات اولیه است.

ویژگی‌های فلوسوئیچ در سیستم‌های آتش‌نشانی

حساسیت بالا به تغییرات جریان
مقاومت در برابر شرایط محیطی سخت
سازگاری با دیگر اجزای سیستم آتش‌نشانی
عملکرد سریع و بدون تاخیر
محدوده دبی قابل تنظیم

الزامات نصب فلوسوئیچ

اگر قصد نصب صحیح و عملکرد درست فلوسوئیچ را دارید، باید الزامات نصب فلوسوئیچ را به صورت کلی بدانید.

این الزامات به سه دسته تقسیم می‌شوند که در ادامه برای شما توضیح خواهیم داد.

الزامات فنی و انتخاب فلوسوئیچ

الزامات فنی شامل مسایلی مانند نوع سیال، محدوده دبی (جریان)، دمای سیال و همچنین فشار کاری سیستم می شود.

الزامات مکان نصب

الزامات مکان نصب شامل شرایطی مانند محل نصب مناسب، زاویه نصب و همچنین فضای کافی برای دسترسی و از همه مهم تر شامل مقاومت در برابر شرایط محیطی می شود.

الزامات الکتریکی

در صورت استفاده از فلوسوئیچ الکترونیکی باید به عواملی مانند ولتاژ و جریان ورودی/خروجی، نوع سیگنال خروجی واتصال صحیح به سیستم کنترل بسیار توجه کنید.

عملکرد فلوسوئیچ در سیستم‌های آتش‌نشانی

عملکرد فلوسوئیچ در سیستم‌های آتش‌نشانی در پنج مرحله بررسی می شود که در ادامه این مراحل را برای شما نام خواهیم برد:

تشخیص قطع یا کاهش جریان

در صورتی که شما با مشکلاتی مانند کاهش یا قطع جریان آب (که می‌تواند به دلایل مختلفی مانند مسدود شدن لوله‌ها یا خرابی پمپ‌ها رخ دهد) رو برو شوید. فلوسوئیچ سیگنال‌هایی را به سیستم ارسال خواهد کرد.

فعال‌ سازی سیستم‌های اطفاء حریق

در صورت برخورد با مشکلاتی مانند کاهش یا قطع جریان آب روبرو شوید فلوسوئیچ سیگنال‌هایی را به سیستم ارسال می‌کند که این سیگنال ها باعث فعال شدن سیستم‌های اضطراری مثل پمپ‌های اضافی، منابع آب ذخیره شده یا سیستم‌های گاز مخصوص شود.

نظارت بر عملکرد پمپ‌های آبرسانی

در صورتی که پمپ ها به هر دلیلی کار نکند یا جریان آب کاهش یابد ، فلوسوئیچ می‌تواند باعث قطع یا تغییر وضعیت پمپ‌ها شود یا از طریق سیستم‌های هشدار به اپراتور اطلاع دهد.

اطلاع‌رسانی به مراکز کنترل و نظارتی

فلوسوئیچ ها در صورت تغییرات غیرمعمول، وضعیت هشدار را به سیستم مرکزی اطلاع می‌دهد.

خرید و قیمت فلوسوئیچ آتش نشانی

قیمت فلوسوئیچ با توجه به نوع ساختار، برند سازنده، سایز، فشار کاری و سطح استاندارد متفاوت است.
در پروژه‌های آتش‌نشانی، انتخاب مدل تاییدشده بسیار مهم‌تر از صرفاً خرید ارزان‌ترین گزینه است.

خرید و قیمت فلوسوئیچ آتش نشانی در آرات

در آرات، فلوسوئیچ صرفاً فروخته نمی‌شود بلکه انتخاب می‌شود.
بر اساس سایز لوله، نوع سیستم و شرایط پروژه، مدل مناسب پیشنهاد شده
تا هم عملکرد سیستم تضمین گردد و هم هزینه اضافی به پروژه تحمیل نشود.