خرید و قیمت انواع شیر آلات آتش نشانی/ معرفی انواع شیرهای آتش نشانی + برندها، استانداردها و راهنمای خرید
شیر آتشنشانی (Fire Fighting Valve) یکی از اجزای کلیدی شبکههای اطفای حریق آبی است که وظیفهی
قطع و وصل، کنترل مسیر جریان، تنظیم فشار و در برخی سیستمها اعلام وضعیت جریان را بر عهده دارد.
انتخاب شیر مناسب، مستقیماً روی ایمنی، قابلیت اطمینان سیستم و اخذ تأییدیهها اثر میگذارد.
انواع شیر آتش نشانی
شیرهای آتشنشانی را معمولاً بر اساس کارکرد دستهبندی میکنند. در ادامه رایجترین انواع را بههمراه زیرمجموعههای مهم میبینید.
شیر فلکه آتش نشانی (Gate Valve)
تعریف شیر فلکه آتش نشانی
شیر فلکه برای قطع و وصل کامل جریان آب بهکار میرود و اصولاً برای استفاده در حالت نیمهباز طراحی نشده است.
این شیر در خطوط اصلی، رایزرها و نقاط ایزولهسازی شبکه اطفا کاربرد فراوان دارد.
انواع شیر فلکه آتش نشانی
- شیر فلکه زبانه لاستیکی (Resilient Seated): آببندی بهتر، نشتی کمتر، مناسب شبکههای مدرن.
- شیر فلکه زبانه فلزی: مقاومت مکانیکی بالا، اما آببندی ضعیفتر نسبت به نوع لاستیکی.
- شیر فلکه OS&Y: دارای ساقه بیرونزن (نمایش وضعیت باز/بسته)، رایج در موتورخانه و سیستمهای نظارتی.
کاربردهای شیر فلکه
- ایزولهکردن بخشهای مختلف شبکه اطفا
- ورودی/خروجی پمپ آتشنشانی
- خطوط اصلی رایزر و کلکتور
شیر پروانه ای آتش نشانی (Butterfly Valve)
تعریف شیر پروانه ای
شیر پروانهای با دیسک چرخان، امکان کنترل سریع جریان را با اشغال فضای کمتر فراهم میکند.
وزن کمتر، نصب سادهتر و قیمت مناسبتر، آن را به گزینه محبوب در سیستمهای اسپرینکلر و شبکههای ساختمانی تبدیل کرده است.
انواع شیر پروانه ای آتش نشانی
- اهرمدار: مناسب سایزهای پایین و نقاطی که سرعت عمل مهم است.
- گیربکسی: مناسب سایزهای بزرگتر، کنترل نرمتر و ایمنتر.
- دارای سوئیچ تمپر (Tamper Switch): برای مانیتورینگ وضعیت باز/بسته در سیستمهای نظارتی.
کاربردهای شیر پروانه ای
- سیستم اسپرینکلر (Wet / Dry / Preaction)
- موتورخانهها و اتاق پمپ
- شبکههای بزرگ با محدودیت فضا
شیر فشارشکن آتش نشانی (PRV)
تعریف شیر فشارشکن
شیر فشارشکن (Pressure Reducing Valve) برای کاهش و تثبیت فشار خروجی در نقاطی که فشار شبکه از حد مجاز بیشتر است
استفاده میشود. این موضوع در ساختمانهای بلندمرتبه و خطوطی مثل هوزریل بسیار حیاتی است.
انواع شیر فشارشکن آتش نشانی
- فشارشکن ثابت: خروجی را روی یک مقدار مشخص نگه میدارد.
- فشارشکن قابل تنظیم: امکان تنظیم فشار خروجی متناسب با نیاز پروژه.
- فشارشکن با گیج/پورت تست: مناسب برای کنترل و سرویس دورهای.
کاربردهای شیر فشارشکن
- ساختمانهای بلندمرتبه (کنترل فشار طبقات پایین)
- سیستم هوزریل و شیلنگ آتشنشانی
- محافظت از تجهیزات در برابر فشار بیش از حد
شیر یکطرفه آتش نشانی (Check Valve)
تعریف شیر یکطرفه
شیر یکطرفه اجازه عبور سیال را فقط در یک جهت میدهد و از برگشت جریان جلوگیری میکند.
این شیر برای حفاظت از پمپ، جلوگیری از برگشت به منبع و کاهش ریسک شوکهای هیدرولیکی بهکار میرود.
انواع شیر یکطرفه آتش نشانی
- لولایی (Swing Check): رایج و اقتصادی برای شبکههای اطفا.
- فنری (Spring Check): پاسخ سریعتر، مناسب فضاهای محدود.
- دیسکی (Dual Plate): افت فشار کمتر و عملکرد سریعتر در برخی مدلها.
کاربردهای شیر یکطرفه
- خروجی پمپ آتشنشانی
- جلوگیری از برگشت جریان در خطوط تغذیه
- کاهش ضربه قوچ در شرایط خاص
شیر سیلابی آتش نشانی (Deluge Valve)
تعریف شیر سیلابی
شیر سیلابی در سیستمهای دلوژ (Deluge) بهگونهای طراحی شده که با دریافت فرمان (پنوماتیک/هیدرولیک/الکتریکی)
مسیر را باز کرده و حجم زیادی آب را همزمان به سمت نازلها یا دیلوج نازلها هدایت کند.
زیرمجموعههای رایج سیستم دلوژ
- Deluge با فرمان الکتریکی: اتصال به پنل اعلام حریق یا سیستم کنترل.
- Deluge با فرمان پنوماتیک: مناسب محیطهای صنعتی خاص.
- Deluge با فرمان هیدرولیک: استفاده از فشار آب بهعنوان نیروی محرک.
کاربردهای شیر سیلابی
- نفت و گاز، پتروشیمی، مخازن و خطوط فرآیندی
- انبار مواد خطرناک و فضاهای با ریسک بالای شعلهوری
- پروژههای صنعتی با نیاز به تخلیه سریع آب
شیر آلارم آتش نشانی (Alarm Valve)
تعریف شیر آلارم
شیر آلارم در سیستم اسپرینکلر تر (Wet) با عبور جریان آب فعال میشود و از طریق آلارم مکانیکی/سوئیچ فشار،
سیگنال هشدار ایجاد میکند تا وقوع حریق یا باز شدن اسپرینکلرها سریعتر اطلاعرسانی شود.
انواع رایج شیر آلارم
- Wet Alarm Valve: برای سیستمهای تر.
- Dry Valve: برای مناطق سردسیر یا شرایط خاص (شبکه خشک).
- Preaction Valve: ترکیبی با فرمان کنترلی، مناسب فضاهای حساس.
برندهای مهم شیر آتش نشانی
انتخاب برند معتبر در شیرآلات آتشنشانی یعنی ریسک کمتر، سرویس بهتر، و شانس بالاتر در اخذ تأییدیه.
بسته به پروژه (ساختمانی/صنعتی) ممکن است برندهای متفاوتی پیشنهاد شوند.
برندهای بینالمللی شناختهشده
- AVK
- Viking
- Tyco / Johnson Controls
- NAFFCO
- Mueller
- Zetkama
برندهای داخلی و گزینههای رایج در ایران
- میراب
- فاراب
- سام (بسته به مدل و کاربرد)
- سایر تولیدکنندگان داخلی دارای ریختهگری داکتیل و تأییدیههای پروژهای
انواع شیر آتشنشانی ساختمان و کاربرد هر کدام
شیر زاویهدار آتشنشانی
شیر زاویهدار (Angle Valve) رایجترین نوع شیر آتشنشانی داخل ساختمان است. طراحی زاویهدار باعث میشود
خروجی به شکل مناسب برای اتصال شیلنگ قرار بگیرد و کنترل جریان با دست یا آچار بهسادگی انجام شود.
کجا استفاده میشود؟ در جعبه آتشنشانی (فایرباکس) راهروها، طبقات، نزدیک راهپلهها و مسیرهای خروج اضطراری؛
بهویژه در ساختمانهای مسکونی، اداری و تجاری.
شیر سیامی (دوخروجی)
شیر سیامی (Siamese Valve) دارای دو خروجی است و امکان استفاده همزمان از دو شیلنگ یا دو مسیر آبدهی را فراهم میکند.
این طراحی برای سناریوهایی که نیاز به پوشش گستردهتر یا دبی بالاتر وجود دارد، کاربردیتر است.
کجا استفاده میشود؟ در ساختمانهای بزرگ، مجتمعها، مراکز تجاری و پروژههایی که احتمال عملیات همزمان
با چند خط شیلنگ وجود دارد.
شیرفلکه خط آتشنشانی (شیر ایزولهکننده مسیر)
این شیرها معمولاً از نوع کشویی/فلکهای هستند و روی مسیر اصلی لولهکشی آب آتشنشانی نصب میشوند تا امکان
قطع و وصل یا ایزوله کردن بخشهایی از شبکه در زمان تعمیرات، تست یا مدیریت فشار فراهم شود.
کجا استفاده میشود؟ روی رایزرها (رایزر تر/خشک)، ورودی زونها، اتاق پمپ، ورودی انشعابات اصلی
و نقاطی که برای نگهداری باید بخشی از شبکه جدا شود.
شیرهای دارای اتصالات استاندارد شیلنگ
برخی مدلها با اتصالات سازگار با استانداردهای رایج (بسته به پروژه و الزام سازمان آتشنشانی) عرضه میشوند تا اتصال شیلنگ،
کوپلینگ و تجهیزات عملیاتی بدون نیاز به تبدیل و با کمترین خطا انجام شود.
کجا استفاده میشود؟ پروژههای حساس، ساختمانهای پرتردد، مراکز صنعتی یا هر جایی که استانداردپذیری و سازگاری
اتصالات اهمیت بالایی دارد.
انواع شیرآلات آتش نشانی
کنترل جریان آب، اهمیت زیادی در روند اطفاء حریق دارد. آب باید با فشار مناسب و به صورت هدفمند هدایت شود تا بتواند موثر باشد. انواع شیرآلات آتشنشانی که برای کنترل آب مورد استفاده قرار میگیرند، شامل موارد زیر است:
شیر پروانهای اطفا حریق
این شیرها، در ابتدای خطوط سیستم اطفاء حریق نصب میشوند و برای کنترل مورد استفاده قرار میگیرند. در این محصول، یک دیسک دایرهای شکل وجود دارد. این دیسک، هنگام باز و بسته شدن شیر، حول محور خودش حرکت میکند. یک میله در مرکز این دیسک و به موازات قطر آن وجود دارد تا در جهت گردش دیسک تقارن ایجاد کند. یکی از ویژگیهای این شیر، تشخیص باز و بسته بودن آن تنها با یک نگاه است.
شیر کشویی OS-Y اطفا حریق
نام دیگر این قطعه، شیر قطع کن دروازهای است. شیر کشویی OS&Y، یک شیر کنترل است که جریان سیال را مسدود میکند. این شیر، برای دو حالت باز یا بسته مناسب است و در ورودی کلکتور پمپ نصب میشود. همچنین به دلیل داشتن رزوه بلند، موقعیت باز یا بسته بودن خود را نشان میدهد. میزان آببندی این شیر مطلوب است و عملکرد مناسبی در فشارهای کاری بالا دارد.
شیر یکطرفه اطفا حریق
شیر یک طرفه آتش نشانی، تنها جریان آب را از یک طرف عبور میدهد و در جهت مخالف بسته میشود. بنابراین از بازگشت آب به مسیر پاییندستی پیشگیری میکنند. عملکرد شیرهای یک طرفه معمولا به صورت خودکار است و در سیستم اسپرینکلر کاربرد زیادی دارد. هدف استفاده از این شیرها، محافظت از سایر تجهیزات است. به همین دلیل از اهمیت بسیاری برخوردار هستند. براساس استاندارد، در صورت استفاده از دو یا چند منبع آب در سیستم، باید از شیرهای کنترل در هر دو سمت شیر یکطرفه استفاده کرد. دلیل این موضوع این است که شیر یکطرفه برای جداسازی منابع آب از سایر قسمتهای سیستم استفاده میشود.
شیر تست و تخلیه اطفاء حریق
در سیستمهای اطفا حریق، از شیر تست و تخلیه، برای بررسی عملکرد سیستم و تخلیه جریان غیرضروری استفاده میشود. به عبارتی، این شیرها عملکرد 4 قطعه را به طور همزمان انجام میدهند. در صورتی که بخواهیم از شیرهای معمولی استفاده کنیم، چهار شیر برای تست، تخلیه، اوریفیس و سایت گالس مورد نیاز خواهد بود. جنس این شیرآلات از برنج است. این محصولات دارای گواهینامه استاندارد تضمین کیفیت UL آمریکا هستند ودر گروه شیرهای دستی Manual مدل ربع گرد یا توپی Ball valve قرار میگیرند.
محصولات مکمل شیرآلات آتشنشانی
علاوه بر شیرآلات آتشنشانی که نقش اصلی را در سیستم اطفای حریق ایفا میکنند، محصولات مکمل دیگری نیز وجود دارند که برای کارایی و عملکرد صحیح سیستم ضروری هستند. این محصولات شامل موارد زیر میشوند:
لولههای فلزی
- لولههای فولادی: این نوع لولهها از استحکام و مقاومت بالایی در برابر فشار و حرارت برخوردارند و برای انتقال آب در سیستمهای آتشنشانی به کار میروند.
- لولههای مسی: لولههای مسی انعطافپذیری بیشتری نسبت به لولههای فولادی دارند و برای مصارف داخلی ساختمانها مناسب هستند.
- لولههای گالوانیزه: این نوع لولهها در برابر زنگزدگی مقاوم هستند و برای استفاده در محیطهای خارجی مناسب هستند.
اتصالات فلزی
- اتصالات جوشی: این نوع اتصالات برای اتصال دائمی لولهها به یکدیگر به کار میروند.
- اتصالات رزوهای: این نوع اتصالات برای اتصال موقت لولهها به یکدیگر به کار میروند و به راحتی قابل جدا شدن هستند.
- شیر فلکهها: برای کنترل جریان آب در سیستمهای آتشنشانی به کار میروند.
- هیدرانتها: برای دسترسی به آب در مواقع آتشسوزی به کار میروند.
محصولات دیگر
- نازلهای آتشنشانی: برای پاشش آب در جهتهای مختلف به کار میروند.
- فومهای آتشنشانی: برای خنک کردن و خفه کردن آتش به کار میروند.
- سیستمهای اعلام حریق: برای هشدار در مواقع آتشسوزی به کار میروند.
اجزای شیر آتشنشانی و نحوه عملکرد آنها
بدنه شیر
بدنه شیر معمولاً از چدن یا آلیاژهای مقاوم در برابر خوردگی ساخته میشود. این بخش، اصلیترین قسمت شیر آتشنشانی است که سایر اجزا بر روی آن نصب میشوند.
دریچهها
دریچههای شیر آتشنشانی وظیفه کنترل جریان آب را بر عهده دارند. این دریچهها میتوانند به صورت دستی یا اتوماتیک عمل کنند.
کانکتورها (اتصالات)
این بخشها برای اتصال شیلنگهای آتشنشانی به شیر استفاده میشوند. کانکتورها معمولاً استاندارد هستند و به گونهای طراحی شدهاند که به سرعت و بدون نیاز به ابزار خاصی نصب شوند.
محفظه تخلیه
محفظه تخلیه در شیرهای زیرزمینی برای تخلیه آب باقیمانده در شیر پس از استفاده تعبیه شده است. این بخش نقش مهمی در جلوگیری از یخزدگی شیر دارد.
نکات مهم در انتخاب محصولات مکمل شیرآلات آتشنشانی
- انتخاب نوع مناسب لوله و اتصالات با توجه به نوع سیستم آتشنشانی و محل استفاده
- رعایت استانداردهای مربوطه در انتخاب و نصب محصولات
- استفاده از محصولات باکیفیت و مرغوب
- بازرسی و نگهداری دورهای از محصولات
خرید شیرآلات آتش نشانی
هر سیستم اطفا حریق، نیاز به چندین نوع از شیرآلات آتشنشانی دارد. به همین دلیل لازم است تا از نوع و تعداد تجهیزات و شیرآلات مورد نیاز خود اطمینان حاصل کنید. سپس بر این اساس، لیست خرید خود را آماده کنید. پس از این کار، میتوانید این لیست را بر روی سایت آرات بارگزاری کنید. کارشناسان فروش این مجموعه، در کوتاهترین زمان با شما تماس خواهند گرفت.
لیست قیمت شیرآلات آتش نشانی
قیمت شیرالات آتشنشانی، به چند عامل مانند قیمت مواد اولیه و هزینه حمل و نقل بستگی دارد. به دلیل تغییر در هزینه مواد اولیه و هزینه حمل و نقل، قیمت این شیرآلات نیز متغیر است. برای اطلاع از قیمت انواع شیرآلات آتش نشانی، میتوانید با کارشناسان فروش آرات در تماس باشید و یا به سایت این فروشگاه مراجعه کنید. همچنین پس از آن که لیست خرید خود را بر روی سایت بارگزاری کردید، لیست قیمت شیرآلات اطفاء حریق مورد نیازتان، برای شما ارسال خواهد شد.
کاربرد شیر آتشنشانی در ساختمان کجاست؟
شیرهای آتشنشانی در نقاطی نصب میشوند که آتشنشان یا تیم ایمنی بتواند با کمترین زمان، به آب تحت فشار دسترسی داشته باشد.
محل نصب دقیق بر اساس طراحی شبکه، ضوابط ایمنی و نقشههای اجرایی تعیین میشود، اما معمولاً در این فضاها دیده میشوند:
- نزدیک راهپلهها و خروجیهای اضطراری
- راهروهای اصلی هر طبقه و نقاط دارای دید و دسترسی مناسب
- کنار جعبه آتشنشانی (فایرباکس) و تجهیزات شیلنگ
- فضاهای پرریسک مانند انبارها، پارکینگها و اتاقهای تاسیسات
- ورودیها یا محلهایی که برای عملیات آتشنشانی بیرونی دسترسی لازم است
خرید و قیمت شیر آلات آتشنشانی ساختمان
در خرید شیر آتشنشانی، «قیمت» فقط یک عدد نیست؛ نتیجهی مجموعهای از عوامل فنی و اجرایی است. بهتر است قبل از انتخاب،
معیارهای زیر را بررسی کنید تا هم تأییدیهها دچار مشکل نشوند و هم عملکرد سیستم در زمان بحران قابل اتکا باشد.
عوامل مؤثر در خرید
- نوع شیر مورد نیاز پروژه: زاویهدار، سیامی، یا شیرفلکه خط؛ هرکدام کاربرد و هزینه متفاوت دارند.
- سایز و فشار کاری: باید با طراحی شبکه (رایزر، پمپ، فشار استاتیک/دینامیک) همخوان باشد.
- جنس بدنه و پوشش ضدخوردگی: کیفیت متریال و پوشش، دوام و عمر مفید را تعیین میکند.
- استانداردپذیری و سازگاری اتصالات: برای جلوگیری از خطا در اتصال شیلنگ و تجهیزات.
- گارانتی و خدمات پس از فروش: در پروژههای ساختمانی و صنعتی، پشتیبانی واقعی یعنی کاهش ریسک.
نکته مهم هنگام استعلام قیمت
برای استعلام دقیق و مقایسه درست، مشخصات زیر را به فروشنده اعلام کنید: نوع شیر، سایز ورودی/خروجی، فشار کاری، نوع اتصال،
محل نصب (داخل فایرباکس/رایزر/مسیر اصلی) و الزام استاندارد یا تأییدیه پروژه. این کار باعث میشود پیشنهادها دقیقتر و قابل مقایسه باشند.
استانداردها و تأییدیه های شیر آلات آتش نشانی
استانداردهای بینالمللی
- NFPA 13 (سیستم اسپرینکلر)
- NFPA 14 (سیستم رایزر و هیدرانت داخلی/خارجی)
- UL Listed (لیستینگ UL)
- FM Approved (تأییدیه FM)
- EN / BS EN (استانداردهای اروپایی مرتبط)
نکته مهم درباره تأییدیهها
در بسیاری از پروژهها، علاوه بر استاندارد ساخت، مدارک فنی، کاتالوگ معتبر، مشخصات فشار کاری (PN) و
تطابق با نقشههای مصوب و الزامات مرجع تأییدکننده برای اخذ تأییدیه نهایی تعیینکننده است.
نکات مهم انتخاب شیر آلات آتش نشانی
۱) فشار کاری و کلاس فشار
فشار کاری شبکه (مثلاً PN10، PN16، PN25) باید با شیر انتخابی همخوان باشد. در پروژههای بلندمرتبه یا صنعتی،
انتخاب کلاس فشار پایین میتواند ریسک نشتی و شکست را بالا ببرد.
۲) سایز و دبی مورد نیاز
سایز شیر باید مطابق سایز خط و دبی طراحی باشد. انتخاب اشتباه، میتواند افت فشار غیرمجاز یا محدودیت در جریان ایجاد کند.
۳) نوع سیستم اطفا
اسپرینکلر، هیدرانت، هوزریل، دلوژ، پرهاکشن و… هرکدام شیرآلات مخصوص خود را دارند. «یک شیر برای همهجا» معمولاً به درد نمیخورد.
۴) شرایط نصب و نگهداری
فضای نصب، دسترسی برای سرویس، امکان مانیتورینگ (تمپر سوئیچ)، و تأمین قطعات یدکی باید از ابتدا دیده شود.
۵) اعتبار برند و مدارک فنی
برند معتبر + کاتالوگ دقیق + اطلاعات فنی شفاف (متریال بدنه، نوع آببندی، استانداردها) یعنی اجرای مطمئنتر و دردسر کمتر در تأییدیه.
نکات کلیدی در نصب و نگهداری شیرهای آتشنشانی
نصب صحیح
برای اطمینان از عملکرد صحیح شیرهای آتشنشانی، نصب آنها باید توسط تیمهای متخصص و با رعایت کامل استانداردهای فنی انجام شود. مهمترین نکته در نصب شیرها، اطمینان از دسترسی آسان و جلوگیری از مسدود شدن مسیر دسترسی است.
نگهداری و بازرسیهای دورهای
بازرسیهای دورهای و نگهداری منظم از شیرهای آتشنشانی، کلید اطمینان از عملکرد بهینه آنها در مواقع اضطراری است. این بازرسیها باید شامل بررسی فشار آب، سالم بودن اتصالات، و عملکرد صحیح دریچهها باشد.
خرید و قیمت شیر آتش نشانی
قیمت شیر آتشنشانی به عوامل زیر وابسته است:
- نوع شیر: فلکه، پروانهای، فشارشکن، آلارم، دلوژ و…
- سایز و کلاس فشار: هرچه بالاتر، معمولاً قیمت بالاتر
- برند و کشور سازنده: برندهای دارای لیستینگ/اپرووال معمولاً گرانترند
- تجهیزات جانبی: گیربکس، تمپر سوئیچ، فلنج، گیج و…
- استانداردها/تأییدیهها: UL/FM یا مدارک اروپایی و پروژهای
پیشنهاد عملی: در پروژههایی که تأییدیه مرجع (مثل آتشنشانی) مهم است، «ارزانترین گزینه» معمولاً به معنی
ریسک رد شدن، دوبارهکاری، و هزینه پنهان است.
